A squeezed China is trying to wring more from its state assets

Chinese steden zoeken wanhopig naar nieuwe inkomstenbronnen, nadat de inkomsten uit grondverkoop, een cruciale pijler van lokale begrotingen, zijn gehalveerd. Een ambitieus project in de stad Yueyang, Hunan, illustreert deze trend: het herontwikkelen van verwaarloosde gebieden door middel van commercieel gebruik, in een poging de financiële problemen van lokale overheden te verlichten. De situatie werpt een licht op de groeiende economische uitdagingen waarmee China wordt geconfronteerd.

In de Chinese stad Yueyang, gelegen in de provincie Hunan, wordt een ambitieus project uitgevoerd om een vervallen gebied te transformeren in een aantrekkelijke, commercieel bruisende zone. Dit gebied, ter grootte van New York’s Central Park, omvatte voorheen vervallen gebouwen, rommelige markten en een verwaarloosde haven, allemaal in bezit van de lokale autoriteiten. Door de herinrichting van straten tot voetgangerszones, de renovatie van gebouwen en de opwaardering van de waterkant, is er een aantrekkelijke omgeving gecreëerd waar restaurants, winkels en hotels zich hebben gevestigd.

De lokale overheid heeft de herontwikkeling ingezet om de financiële situatie te verbeteren, aangezien de inkomsten uit grondverkoop, een traditionele bron van inkomsten voor Chinese lokale overheden, aanzienlijk zijn gedaald. De transformatie heeft al geleid tot een toename van huurinkomsten voor de gemeentekas, en de nieuwe attractie trekt zowel toeristen als lokale bewoners aan. Een lokale functionaris, betrokken bij het project, benadrukt dat de belangrijkste uitdaging nu ligt in het maximaliseren van de winstgevendheid.

De inspanningen in Yueyang zijn niet uniek. Over het hele land zoeken Chinese lokale overheden naar creatieve manieren om hun begrotingen te balanceren, nu de traditionele inkomstenbronnen wegvallen. Sommige initiatieven, zoals de eerder genoemde "deep-sea fishing" expedities, zijn zelfs als komisch beschouwd, wat de wanhoop van de lokale overheden weerspiegelt. De situatie onderstreept de urgentie van de financiële problemen die Chinese steden momenteel ervaren.

De financiële problemen van Chinese lokale overheden zijn een direct gevolg van de recente malaise in de vastgoedmarkt. Tot 2021, het jaar van de piek in de huizenprijzen, droegen grondverkopen ongeveer 40% bij aan de totale inkomsten van lokale overheden. De daaropvolgende daling in de waarde van grond heeft een groot gat geslagen in de lokale begrotingen, waardoor sommige steden gedwongen zijn om de lonen van leraren, artsen en andere ambtenaren te verlagen.

De afhankelijkheid van grondverkopen voor lokale inkomsten is een historisch kenmerk van het Chinese economische model. Na de economische hervormingen in de jaren zeventig werd land, dat formeel nog steeds in staatseigendom was, aan lokale overheden toegewezen om te verkopen voor commercieel gebruik. Dit model stimuleerde de economische groei, maar creëerde ook een systeem waarin lokale overheden sterk afhankelijk waren van de verkoop van grond om hun begrotingen te financieren.

De huidige crisis in de vastgoedmarkt, mede veroorzaakt door overheidsingrijpen om de huizenprijzen te stabiliseren en de schulden van vastgoedontwikkelaars te beheersen, heeft dit fragiele systeem blootgelegd. De afname van de grondverkopen heeft de financiële stabiliteit van veel Chinese steden ernstig bedreigd, en dwingt hen om alternatieve inkomstenbronnen te vinden. De situatie is complex en vereist een heroverweging van de manier waarop lokale overheden worden gefinancierd.

De "deep-sea fishing" expedities, waarbij lokale overheden investeren in risicovolle projecten in de hoop op hoge rendementen, illustreren de wanhoop die heerst. Hoewel deze initiatieven vaak mislukken, weerspiegelen ze de druk die lokale overheden voelen om inkomsten te genereren en hun financiële verplichtingen na te komen. De herontwikkeling in Yueyang is een meer pragmatische aanpak, maar benadrukt wel de noodzaak voor innovatieve oplossingen.

De herontwikkeling in Yueyang wordt gezien als een testcase voor andere Chinese steden die worstelen met vergelijkbare financiële problemen. Het succes van het project, gemeten aan de hand van de winstgevendheid en de aantrekking van toeristen en bedrijven, zal bepalen of het model kan worden gerepliceerd in andere gebieden. De lokale functionaris die het project begeleidt, benadrukt dat de focus nu ligt op het maximaliseren van de winst, wat suggereert dat de herontwikkeling niet alleen een financiële, maar ook een politieke doelstelling heeft.

De bredere implicaties van de crisis in de lokale begrotingen zijn aanzienlijk. De afname van de inkomsten heeft geleid tot bezuinigingen op essentiële diensten, zoals onderwijs en gezondheidszorg, wat de levenskwaliteit van de bevolking kan beïnvloeden. Bovendien kan de crisis het vertrouwen in de lokale overheden ondermijnen en leiden tot sociale onrust. De centrale overheid in Beijing wordt geconfronteerd met de druk om de lokale overheden te ondersteunen en een oplossing te vinden voor de financiële crisis.

De zoektocht naar nieuwe inkomstenbronnen kan ook leiden tot een verschuiving in de economische strategie van China. De afhankelijkheid van grondverkopen wordt steeds meer als onhoudbaar gezien, en er wordt gezocht naar alternatieve modellen die minder afhankelijk zijn van de vastgoedmarkt. Dit kan leiden tot een grotere focus op innovatie, dienstverlening en de ontwikkeling van de binnenlandse markt. De situatie dwingt China om een meer duurzame en evenwichtige economische groei na te streven.

De crisis in de lokale begrotingen is een symptoom van dieperliggende structurele problemen in de Chinese economie. De afhankelijkheid van de vastgoedmarkt, de ongelijkheid tussen stedelijke en landelijke gebieden en de groeiende schuldenlast zijn allemaal factoren die bijdragen aan de huidige situatie. Het oplossen van deze problemen vereist een fundamentele herziening van het economische beleid en een verschuiving naar een meer inclusieve en duurzame groei.