Nederlandse jeugdzorg stuurde 43 kinderen naar Spanje zonder toestemming, inbreuk op EU-regels. De praktijk roept vragen op over toezicht en veiligheid van kinderen. Nederlandse jeugdorganisatie SAVE plaatste 43 kinderen in Spanje zonder toestemming van de Spaanse autoriteiten. EU-regelgeving vereist toestemming van de ontvangende lidstaat voor plaatsing van kinderen. Kinderen werden terug naar Nederland bevolen door.
Jeugdorganisatie SAVE plaatste kwetsbare kinderen zonder toestemming in Spaanse jeugdzorgprogramma's, zelfs nadat Nederlandse rechters dit verboden. De organisatie, actief in de provincies Utrecht en Flevoland, negeerde EU-regels en rechterlijke uitspraken, wat leidde tot juridische procedures en de terugkeer van de kinderen naar Nederland. De praktijken roepen vragen op over de toezicht en de veiligheid van kinderen in dergelijke situaties.
De Nederlandse jeugdorganisatie SAVE heeft meerdere kinderen geplaatst in Spaanse jeugdzorgprogramma's zonder de vereiste toestemming van de Spaanse autoriteiten. Dit gebeurde ondanks dat de organisatie herhaaldelijk werd gewaarschuwd door Nederlandse rechters dat dergelijke plaatsingen illegaal waren. De praktijk, die aan het licht kwam door een onderzoek van het programma Nieuwsuur, staat in contrast met EU-regelgeving die sinds 2022 vereist dat een kind alleen in een ander EU-land kan worden geplaatst met voorafgaande toestemming van dat land.
De kinderen, die als kwetsbaar werden beschouwd, werden geplaatst in Spanje omdat SAVE beweerde dat er in Nederland geen passende opvangplekken beschikbaar waren. Ondanks de juridische bezwaren en de latere uitspraken van rechters, plaatste de organisatie nog twee kinderen in Spanje zonder toestemming. Deze kinderen werden vervolgens door de rechtbank terug naar Nederland bevolen, wat een langdurig en emotioneel belastend proces met zich meebracht.
De organisatie gaf aan dat ze retrospectief probeerden toestemming te verkrijgen en dat de plaatsingen noodzakelijk waren om de wensen van de kinderen te respecteren en risico’s te vermijden. Echter, de rechterlijke uitspraken en de daaropvolgende terugkeer van de kinderen onderstrepen de ernst van de overtredingen en de potentiële risico’s voor de kinderen.
De EU-regelgeving, ingevoerd in 2022, is bedoeld om de veiligheid en de rechten van kinderen die in een ander EU-land worden geplaatst te waarborgen. De regelgeving stelt dat een kind alleen in een ander EU-land kan worden geplaatst als de ontvangende lidstaat voorafgaande toestemming heeft gegeven. Deze regelgeving is een reactie op eerdere gevallen waarin kinderen zonder adequate bescherming en toezicht in het buitenland werden geplaatst.
SAVE, een organisatie die actief is in de provincies Utrecht en Flevoland, biedt jeugdhulp aan kinderen en jongeren met complexe problemen. De organisatie heeft ook programma's in andere Europese landen, waaronder Polen, Portugal en Frankrijk. De organisatie claimt dat het gebrek aan beschikbare plekken in Nederland de drijvende kracht achter de plaatsingen in het buitenland is, een probleem dat de Nederlandse jeugdzorg al geruime tijd teistert.
Het gebrek aan beschikbare jeugdhulp in Nederland is een structureel probleem, dat deels voortvloeit uit bezuinigingen en een groeiende vraag naar zorg. De lange wachttijden voor jeugdhulp hebben ertoe geleid dat organisaties zoals SAVE soms genoodzaakt zijn om alternatieve oplossingen te zoeken, zoals plaatsing in het buitenland. Deze situatie benadrukt de noodzaak van meer investeringen in de Nederlandse jeugdzorg en een betere coördinatie tussen de verschillende betrokken partijen.
De onthullingen over de praktijken van SAVE hebben geleid tot kritiek van de Tweede Kamer en de betrokken rechters. Kinderrechters hebben gewaarschuwd dat ongeautoriseerde plaatsingen kinderen blootstellen aan risico's, omdat de ontvangende autoriteiten geen toezicht kunnen uitoefenen en de Nederlandse instanties beperkte mogelijkheden hebben om in te grijpen bij incidenten zoals weglopen of strafbare feiten. De situatie roept vragen op over de verantwoordelijkheid van de organisatie en de effectiviteit van de huidige controlemechanismen.
De organisatie zelf heeft aangegeven dat het spijt betreft de ontstane situatie en dat ze de procedures zullen evalueren om herhaling te voorkomen. SAVE benadrukt dat de plaatsingen werden overwogen als een laatste redmiddel, gezien de dringende behoefte aan opvang en de wensen van de kinderen. Echter, de organisatie erkent dat de juridische vereisten niet werden nageleefd en dat dit onaanvaardbaar is.
De terugkeer van de kinderen naar Nederland was een complex en emotioneel proces. Rechters noteerden dat de kinderen "zichtbaar en begrijpelijk diep van streek" waren toen de beslissing werd geveld. De lange wachttijden voor jeugdhulp in Nederland, die SAVE aanhaalt als reden voor de plaatsingen, onderstrepen de urgentie van het probleem en de noodzaak van structurele oplossingen.
De zaak heeft de discussie over de kwaliteit en de veiligheid van jeugdhulp in Nederland opnieuw aangewakkerd. Er wordt nu druk gezet op het ministerie van Justitie en Veiligheid om de regels en de controlemechanismen te verscherpen om te voorkomen dat dergelijke situaties zich in de toekomst herhalen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kinderen zijn betrokken bij deze zaak?
Volgens het onderzoek van Nieuwsuur zijn 43 kinderen betrokken bij de ongeoorloofde plaatsing in Spanje.
Waarom is toestemming van Spanje vereist?
EU-regelgeving sinds 2022 vereist dat een kind alleen in een ander EU-land kan worden geplaatst met voorafgaande toestemming van dat land.
Wat is de houding van SAVE naar aanleiding van de kritiek?
SAVE gaf aan dat ze retrospectief probeerden toestemming te verkrijgen en dat de plaatsingen noodzakelijk waren om de wensen van de kinderen te respecteren.