Evacuatie Olesjky mogelijk dankzij bestand

Een langdurig bestand maakte het mogelijk om inwoners van Olesjky te evacueren naar Oekraïne. Het lokale bestand, dat dinsdag was ingegaan, zou zondagavond ophouden. Bijna een week hadden er geen drones in de lucht gehangen en had de artillerie gezwegen, voor het eerst sinds de Russische invasie in 2022.

Wat verandert er?

Vrijdag vertrok het konvooi van bussen voor een lange tocht door bezet gebied, via Rusland naar Belarus en van daaruit ten slotte naar Oekraïne. Buiten de regio rond Olesjky ging de oorlog ondanks het lokale bestand gewoon door. Rusland bleef Oekraïne ook zaterdag en zondag bestoken.

Op X schreef Zelensky dat de Russen ‘maximaal profijt probeerden te halen uit het Oekraïense tekort aan luchtverdediging om ballistische raketten uit Rusland te onderscheppen’. Hij doelde op de Patriot-raketten waarvan Oekraïne er veel te weinig heeft.

Volgens Oekraïense media wil Zelensky nu met westerse bondgenoten onderhandelen over een snellere manier: hij zou ‘tien, twintig of dertig raketten’ uit hun huidige arsenalen willen ruilen tegen de door Amerika beloofde raketten. Die zullen ze dan krijgen zodra ze beschikbaar komen.

Wat betekent dit voor de inwoners van Olesjky?

In Olesjky woedde de oorlog ruim vier jaar lang op een ander niveau. Vooral de laatste maanden waren zwaar geweest: sinds mei liet Rusland geen noodhulp meer door, waardoor het voedsel opraakte. Mensen aten gras, en beesten knabbelden op mensenbotten.

Geëvacueerden vertelden hoe ze op straat voortdurend werden beloerd door Oekraïense drones. Wie geen Rus was, werd met rust gelaten, maar Olesjky was wel een ‘kill zone’: Russische soldaten in het stadje werden genadeloos opgejaagd. Het leven van de tweeduizend achterblijvers (ooit telde Olesjky 24 duizend inwoners) was ‘een hel’, zeiden ze.

Op 24 oktober ging het bestand in, dat werd gesteund door paus Leo XIV en bekendgemaakt door de Amerikaanse first lady Melania Trump. Russische militairen ruimden vervolgens de mijnen en de lichamen van de doden op, waarna het konvooi vrijdag kon vertrekken. Niet iedereen ging mee. The Guardian sprak met Ivan Yevhenovich, die vertelde dat veel mensen achterbleven: ‘Ze wilden niet mee, voor hun huizen of voor hun huisdieren.’