How investors learned to live with inflation

De angst voor een economische recessie, gevoed door stijgende rentetarieven om de inflatie te beteugelen, lijkt te vervagen naarmate centrale banken wereldwijd zich lijken te buigen voor een scenario van aanhoudende inflatie en economische groei – een zogenaamde "no landing". De inflatie blijft hardnekkig hoog, zelfs boven de doelstellingen van centrale banken, en investeerders en consumenten verwachten dat deze trend zal aanhouden, wat de vraag oproept of de traditionele methoden om de economie te sturen nog effectief zijn.

Wat is er gebeurd?

De financiële markten waren lange tijd bezorgd over de vraag of centrale banken de inflatie zouden kunnen beteugelen zonder een recessie te veroorzaken. De "aviation metaphors" – harde landing, zachte landing, geen landing – waren gangbaar in discussies over de economische toekomst. Een "harde landing" zou een recessie betekenen, terwijl een "zachte landing" inflatie zou reduceren zonder de economie te schaden. De verwachting was dat een "no landing" scenario, waarbij inflatie en groei onverminderd door zouden gaan, onwaarschijnlijk was en met argwaan zou worden bekeken.

Echter, de realiteit lijkt af te wijken van deze verwachtingen. De Federal Reserve, de belangrijkste centrale bank ter wereld, heeft haar inflatie doelstelling van 2% niet bereikt. De inflatie piekte in april 2025 op 2,3% en is in mei gestegen naar 4,1%. Deze trend wordt wereldwijd herhaald: in Australië ligt de inflatie op 4%, in het Verenigd Koninkrijk op 2,6% en in de eurozone op 2,8%, allemaal boven de gestelde doelen. De verwachting dat de inflatie zal afnemen, is onder investeerders en consumenten verdwenen.

Een recente enquête van Bank of America onder fondsbeheerders toonde aan dat maar liefst 54% van de respondenten verwacht dat de wereldwijde economie een "no landing" scenario zal doormaken. Dit betekent dat centrale banken, ondanks hun inspanningen, er niet in slagen om de inflatie te reduceren zonder de economische groei te belemmeren. De situatie dwingt economen en beleidsmakers om hun strategieën te heroverwegen.

Achtergrond en context

De recente opleving van de inflatie is een complex fenomeen met meerdere oorzaken. Na de coronapandemie stimuleerden overheden wereldwijd de economie met enorme steunpakketten, wat leidde tot een toename van de vraag. Tegelijkertijd werden aanvoerlijnen verstoord, wat de aanbod van goederen en diensten beperkte. Deze combinatie van factoren zorgde voor een stijging van de prijzen.

Centrale banken reageerden door de rentetarieven te verhogen, in de hoop de vraag te verminderen en de inflatie te beteugelen. Deze maatregel maakt lenen duurder, wat de economische activiteit kan afremmen. De angst was dat een te agressieve verhoging van de rente tot een recessie zou leiden.

De inflatie doelstelling van 2% is een relatief recente ontwikkeling. Na de jaren '70, toen de inflatie uit de hand liep, namen centrale banken wereldwijd het streven naar een stabiele inflatie als een belangrijk onderdeel van hun mandaat. Deze doelstelling werd vaak opgelegd door regeringen, en centrale banken voelen zich verplicht om deze te volgen. De huidige situatie, waarin de inflatie consistent boven de doelstelling blijft, roept de vraag op of deze doelstelling nog wel relevant is.

Reacties en gevolgen

De "no landing" scenario heeft verschillende gevolgen. Allereerst betekent het dat consumenten en bedrijven waarschijnlijk langer hoge prijzen zullen moeten accepteren. Dit kan leiden tot een verminderde koopkracht en een lagere economische groei. Ten tweede dwingt het centrale banken om hun beleid te heroverwegen. Ze moeten afwegen hoe ze de inflatie kunnen bestrijden zonder de economie te schaden.

De reacties binnen de financiële wereld zijn verdeeld. Sommige beleggers zien de situatie als een kans om te profiteren van de aanhoudende economische groei, terwijl anderen zich zorgen maken over de risico's van een langdurige periode van hoge inflatie. De druk op centrale banken om hun beleid aan te passen, neemt toe, maar de marges voor manoeuvreerruimte zijn klein.

De situatie kan ook politieke gevolgen hebben. Als de inflatie aanhoudt, kan dit leiden tot ontevredenheid onder de bevolking en tot kritiek op de regeringen en centrale banken. De vraag of de huidige beleidsmakers in staat zijn om de economie te sturen in deze onzekere tijden, zal steeds scherper worden gesteld.