Vanaf januari krijgen kinderen van gehuwde ouders niet meer automatisch de achternaam van de vader, maar kunnen ze beide achternamen dragen.
Wat betekent dit?
Deze wettelijke wijziging is bedoeld om gelijkheid tussen ouders te bevorderen en vrouwen te beschermen in situaties van intieme terreur. De regel verandert de traditionele manier waarop kinderen hun achternaam krijgen en zorgt voor meer keuzevrijheid voor ouders. De maatregel kan ook invloed hebben op juridische procedures en de manier waarop achternaam wordt gebruikt als middel van controle.
Vanaf januari 2025 krijgen kinderen van gehuwde ouders niet meer automatisch de achternaam van de vader. In plaats daarvan krijgen ze standaard beide achternamen van hun ouders, in alfabetische volgorde. Deze wijziging is het resultaat van een wetsvoorstel dat in januari in consultatie gaat. Belanghebbenden krijgen dan de kans om hun mening te geven voor het wetsvoorstel wordt ingediend.
Wat verandert er?
Volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid is de nieuwe regeling 'sekseneutraal' en zorgt ervoor dat beide ouders gelijkwaardig worden behandeld. Tot nu toe kreeg een kind van gehuwde ouders automatisch de achternaam van de vader, terwijl een kind van ongehuwde ouders automatisch de achternaam van de moeder kreeg. Met de nieuwe regel krijgen kinderen altijd beide achternamen, tenzij ouders zelf een andere keuze maken.
Ouders kunnen bij de geboorteaangifte zelf kiezen welke achternaam hun kind krijgt. Ze kunnen ook kiezen voor een dubbele achternaam. Als ouders het niet eens kunnen worden over de naam, bepaalt de wet welke naam het kind krijgt. In het geval van gehuwde ouders was dat tot nu toe de naam van de vader, maar vanaf nu krijgt het kind automatisch beide achternamen.
Waarom is deze regel belangrijk?
De regel is bedoeld om ongelijkheid tussen ouders aan te pakken. PRO-Kamerlid Songül Mutluer noemt het 'een belangrijke overwinning voor vrouwen en gelijkwaardigheid'. Volgens haar is het goed dat het kabinet deze ongelijkheid heeft aangepakt en dat het wetsvoorstel ook rekening houdt met situaties van intieme terreur, waarin een achternaam als middel van macht en controle kan worden gebruikt.
De rechter kan een uitzondering maken op de nieuwe regel, als het niet in het belang van het kind is om beide achternamen te dragen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een vechtscheiding of als ouders uit elkaar zijn en de moeder slachtoffer is van dwingende controle of huiselijk geweld door de vader.
„Dit is een belangrijke overwinning voor vrouwen en gelijkwaardigheid”, zegt PRO-Kamerlid Songül Mutluer. „Met ons voorstel hebben we het kabinet opgeroepen deze ongelijkheid aan te pakken. Het is goed om te zien dat die inzet nu terugkomt in een concreet wetsvoorstel. En dat er ook oog is voor situaties van intieme terreur, waarin een achternaam als middel van macht en controle kan worden gebruikt.”
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als ouders het niet eens kunnen worden over de achternaam van hun kind?
Als ouders het niet eens kunnen worden, krijgt het kind automatisch beide achternamen van de ouders, in alfabetische volgorde.
Kan de rechter een uitzondering maken op deze regel?
Ja, de rechter kan een uitzondering maken als het niet in het belang van het kind is om beide achternamen te dragen, bijvoorbeeld bij huiselijk geweld of vechtscheiding.
Wat is de doelstelling van deze nieuwe regel?
De doelstelling is gelijkheid tussen ouders te bevorderen en vrouwen te beschermen in situaties van intieme terreur.