Minder vrouwen werden vorig jaar uitgenodigd voor borstkankeronderzoek vanwege personeelstekorten, blijkt uit een RIVM-monitor.
Wat betekent dit?
Het tekort aan medewerkers bij bevolkingsonderzoeken heeft leidende gevolgen voor de detectie van borstkanker in vroege stadia. Dit kan leiden tot later ontdekking van tumoren en een hoger sterftecijfer. De toekomstige stijging van kankerdiagnoses en -overlijdens in Nederland maakt het probleem nog ernstiger. De huidige maatregelen, zoals wervingscampagnes, zijn niet voldoende om het tekort op te lossen.
Minder vrouwen werden vorig jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker vanwege personeelstekorten, blijkt uit een monitor van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dit tekort heeft geleid tot een daling in het aantal uitnodigingen, wat op zijn beurt resulteert in een lagere deelnamegraad. Volgens het RIVM is dit vooral te wijten aan arbeidsmarktkrapte en de vertraging die ontstond tijdens de coronapandemie.
Wat verandert er voor vrouwen?
De vertraging in het uitnodigen van vrouwen heeft geleid tot een daling van het aantal uitnodigingen met 6 procent in 2025. In totaal kregen vorig jaar bijna 1,2 miljoen vrouwen een uitnodiging voor het borstkankeronderzoek, maar van hen namen slechts 820.000 vrouwen deel. Dit betekent dat er minder vrouwen worden onderzocht, wat de kans verkleint op vroege opsporing van borstkanker. Vroege detectie is cruciaal, omdat dit kan leiden tot een minder zware behandeling en een grotere kans op genezing.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Volgens het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) wordt het aantal kankerdiagnoses in Nederland verwacht te stijgen van ruim 136.000 in 2024 naar bijna 170.000 in 2045. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de bevolkingsgroei en de vergrijzing. De toename van het aantal kankeroverlijdens wordt eveneens voorspeld, van 46.000 in 2024 naar 57.000 in 2045. De bevolkingsonderzoeken spelen hierbij een belangrijke rol, omdat ze veel tumoren in een vroege fase kunnen detecteren.
"Bij borstkanker is na vroegopsporing vaak een minder zware behandeling mogelijk," meldt het RIVM.
Om het tekort aan medewerkers aan te pakken, heeft Bevolkingsonderzoek Nederland een wervingscampagne opgestart voor opleidingskandidaten tot mammolaborant. Deze campagne is volgens het RIVM succesvol geweest, aangezien alle beschikbare opleidingsplekken zijn ingevuld. Ook wordt onderzocht of ziekenhuispersoneel kan helpen bij het maken van mammografieën, maar tot nu toe is er nog geen zicht op verbetering.
Naast borstkanker worden ook bevolkingsonderzoeken uitgevoerd voor baarmoederhalskanker en darmkanker. In 2025 namen ruim 2,7 miljoen mensen deel aan deze onderzoeken. De daling in de deelname bij borstkankeronderzoek is echter een probleem dat ook kan leiden tot een toename van overlijdens door borstkanker.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn er minder uitnodigingen voor borstkankeronderzoek?
Er is een tekort aan medewerkers bij bevolkingsonderzoeken, waardoor er minder uitnodigingen kunnen worden verstuurd.
Wat gebeurt er als er minder vrouwen meedoen aan het onderzoek?
Er is een grotere kans dat tumoren later worden ontdekt, wat kan leiden tot een hoger sterftecijfer.
Wordt er iets gedaan om het tekort aan medewerkers op te lossen?
Bevolkingsonderzoek Nederland heeft een wervingscampagne opgestart voor opleidingskandidaten tot mammolaborant, maar er is nog geen zicht op verbetering.
