Zestien oud-bewoners van het Spaanse gezinshuis Huize Soria beschrijven extreme mishandeling en marteling. De Nederlandse jeugdzorg had er al jaren over gemeld.
Jongeren die door de Nederlandse jeugdzorg naar het Spaanse gezinshuis Huize Soria werden gestuurd, kregen daar te maken met extreme behandelmethodes. Dat blijkt uit een onderzoek van Nieuwsuur, waarin zestien oud-bewoners van het huis hun ervaringen deelden. Volgens experts zijn er sprake van structurele mishandeling en kindermarteling. De jongeren beschreven dat ze voor straf achter stroomdraad werden opgesloten of dagenlang geen eten kregen. In de winter werden ze in hun ondergoed buitengesloten. De beschuldigingen zijn door Huize Soria ‘categorisch van de hand’ gewezen.
Wat verandert er?
De Spaanse inspectie heeft Huize Soria eind vorige maand per direct gesloten. De organisatie had geen vergunning om jeugdzorg te verlenen in Spanje, zoals blijkt uit een controle van El Español. De Nederlandse Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) had al in 2016 aandacht gevraagd bij de Spaanse autoriteiten, maar heeft sindsdien geen verder contact gehad met de lokale inspectiedienst. “Daarvan zeggen we achteraf gezien dat we dat best hadden kunnen doen”, zegt een woordvoerder van de IGJ.
Wat betekent dit voor de jeugdzorg?
De beschuldigingen en onthullingen hebben gevolgen voor het vertrouwen in de Nederlandse jeugdzorg. Er zijn signalen dat de toezichtstructuur is gefaald. Zo bleken gemeenten niet altijd op de hoogte te zijn van de aanpak in Huize Soria. Ook was de vertrouwenspersoon van het gezinshuis bevriend met de eigenaar, wat bijdraagt aan een gebrek aan transparantie. Minister Mirjam Sterk heeft aangegeven geen onafhankelijk onderzoek naar de plaatsing van jongeren in het gezinshuis te willen doen, wat veel Kamerleden verbaasd heeft.
"Er zijn vreselijke dingen gebeurd", zegt een vrouw die tussen 2010 en 2013 in het huis verbleef. "We gooiden bijvoorbeeld grote tonnen paardenpoep over een jongen heen."
De jongeren kwamen in het gezinshuis terecht via de jeugdzorg, vaak nadat ze in meerdere pleeggezinnen en jeugdzorginstellingen in Nederland hadden gezeten. De gezinsouders controleerden hun contact met familie en beperkten hun vrijheid. De instanties die de jongeren plaatsten, wisten van de aanpak en de vrijheidsbeperkende maatregelen, die in de open jeugdzorg zijn verboden. De Spaanse inspectie heeft het gezinshuis gesloten, maar er zijn nog vragen over de verantwoordelijkheid van de Nederlandse jeugdzorgorganisaties en de rol van de jeugdbeschermers.
Veelgestelde vragen
Wat is Huize Soria?
Huize Soria is een gezinshuis in Spanje dat gerund werd door een Nederlands stel en waar jongeren werden geplaatst door de Nederlandse jeugdzorg.
Wat zijn de beschuldigingen tegen Huize Soria?
Er zijn beschuldigingen van structurele mishandeling en kindermarteling, waaronder jongeren werden opgesloten, niet mochten eten of in hun ondergoed buitengesloten werden.
Wat heeft de Nederlandse overheid gedaan?
De IGJ had sinds 2016 meldingen over Huize Soria gedaan, maar heeft geen verder contact gehad met de Spaanse inspectie. Minister Sterk wil geen onafhankelijk onderzoek doen.
