Gaza Flotilla

Fehmi Bülent Yıldırım (Turkije)

Voorzitter van İHH, hoofdontwerper van de flotilla

Turkse advocaat en president van İHH. Hij was aan boord van de MV Mavi Marmara en leidde de İHH-delegatie. In 2012 werd hij onderzocht door Turkse autoriteiten op verdenking van financiering van al-Qaeda via zijn organisatie. Hij leidde ook een herdenkingsdienst voor de Tsjetsjeense jihadist leider Shamil Basayev in 2006.

Kenneth O'Keefe (Verenigde Staten/Ierland)

Voormalig US Marine, activist

Voormalig US Marine die diende in de Golfoorlog. Hij ontwapende IDF-commando's tijdens de raid en nam een 9mm pistool in beslag. Het IDF beschreef hem als een "anti-Israël extremist" en "operatief van de Hamas terreurgroep" die naar Gaza ging om een commando-eenheid te trainen. O'Keefe erkende vergaderingen te hebben gehad met Hamas-premier Ismail Haniyeh en andere senior Hamas-functionarissen.

Raed Salah (Israël)

Leider van de Noordelijke Tak van de Islamitische Beweging in Israël

Palestijns religieus leider uit Umm al-Fahm. In 2003 werd hij veroordeeld voor het overmaken van geld aan Hamas na een pleidooiovereenkomst. Hij bekende schuldig aan contact met een buitenlandse agent en het verlenen van diensten aan illegale organisaties. In 2007 hield hij een preek waarin hij een antisemitische bloed-libel herhaalde over het gebruik van kinderbloed door Joden. Hij werd in 2015 veroordeeld voor aanzetten tot racisme.

Henning Mankell (Zweden)

Zweedse misdaadauteur

Bekend als auteur van de Kurt Wallander-reeks. Hij voegde zich bij de flotilla als gebaar van solidariteit met de Palestijnen. Na de raid beschuldigde hij Israël van moord, piraterij en ontvoering. Zijn boeken zijn gepubliceerd in 33 landen en hebben bijna 30 miljoen exemplaren verkocht.

Duitse Parlementsleden

Annette Groth, Inge Höger, Norman Paech

Drie leden van de Duitse Bundestag namen deel aan de flotilla. Ze behoorden tot de Linkspartei (Die Linke) en waren kritisch op het Israëlische beleid.

Haneen Zoubi (Israël)

Arabische Knesset-lid

Lid van de Israëlische Knesset voor de Balad-partij. Ze was een van de weinige Israëlische parlementsleden aan boord en werd later bekritiseerd voor haar deelname.

İHH Financiering

De İHH geeft aan dat 80% van hun donaties afkomstig is van arme Turkse families. Echter, onderzoek heeft aangetoond dat de organisatie ook aanzienlijke bedragen ontvangt van buitenlandse bronnen.

Qatar Charity: Volgens gelekte documenten heeft de IHH miljoenen dollars ontvangen van Qatar Charity, een organisatie die ook wordt verdacht van het sponsoren van terrorisme. De VN Veiligheidsraad heeft de IHH gemarkeerd voor connecties met al-Qaeda.

Connecties met de Turkse Overheid

De New York Times meldde dat de IHH nauwe banden heeft met de Turkse elite en specifiek met de regerende AKP-partij onder president Erdogan. De IHH hielp Erdogan bij de verkiezingen van 2010, specifiek met het conservatieve moslim-stemmen. De IHH werkt ook samen met de Turkse inlichtingendienst MIT.

Terrorisme Connecties

De IHH is herhaaldelijk in verband gebracht met jihadistische groepen:

• Al-Qaeda: Een Turkse aanklager vond in 2014 dat de IHH wapens smokkelde naar al-Qaeda-verbonden jihadisten in Syrië, met hulp van de Turkse inlichtingendienst MIT.
• ISIS: Een Turkse vrouw getuigde in 2021 dat de IHH logistieke voorraden leverde aan mensen die in ISIS-gecontroleerde steden woonden.
• Libië: De IHH stuurde wapens naar islamitische groepen in Libië, waarbij Turkse diplomaten hielpen bij het oplossen van problemen.
• Rusland: In 2016 diende Rusland documenten in bij de VN Veiligheidsraad met kentekenplaten van IHH-trucks die wapens en voorraden vervoerden naar jihadistische groepen in Syrië, waaronder de Nusra Front.

Voor de Raid

In januari 2010 kondigden de Free Gaza Movement en de İHH een joint venture aan om tien schepen naar Gaza te sturen in de lente van 2010. Organisaties uit Griekenland, Ierland en Zweden sloten zich aan bij de actie.

Op 30 mei 2010 ontmoetten zes schepen met 663 activisten uit 37 landen elkaar nabij Cyprus en voeren naar Gaza. De İHH spendeerde meer dan $2 miljoen aan de schepen. İHH-activisten onderscheidden zich van andere activisten door hun bereidheid om geweld te initiëren tegen Israëlische en Egyptische grenscontroles.

Tijdens de Raid

Op 31 mei 2010, nadat de IHH een verzoek van het Israëlische leger weigerde om de lading van het schip te controleren in de haven van Ashdod, onderschepten Israëlische strijdkrachten de vloot in internationale wateren.

Op de MV Mavi Marmara kwamen boardende Israëlische strijdkrachten onder gecoördineerde gewapende aanval. In de gevechten werden negen activisten gedood en tientallen activisten en zeven Israëlische commando's gewond. Op drie andere schepen toonden activisten passieve verzet, dat werd onderdrukt zonder doden of gewonden, en twee andere werden zonder incidenten overgenomen.

De Interceptie

De Global Sumud Flotilla werd illegaal door Israël geënterd in internationale wateren. In totaal zijn ruim vierhonderd opvarenden aangehouden, onder wie zes Nederlanders. Zij werden met marineschepen naar de Israëlische haven van Ashdod gebracht en vastgezet.

De "Martelboot": Een van de Israëlische marineschepen, waar 180 activisten werden vastgehouden, wordt door de opvarenden de "martelboot" genoemd. Volgens de organisatie was dit "de belangrijkste locatie van intens geweld" tegen de opgepakte opvarenden.

Beschuldigingen van Mishandeling en Seksueel Geweld

De flotilla-organisatie spreekt van minstens twaalf gevallen van seksueel geweld op het "martelschip", waaronder een anale verkrachting en gedwongen penetratie met een handvuurwapen. Ook wordt gesproken over "betasting" en "trekken aan geslachtsdelen".

Getuigenissen:

• Pieter Rambags (Nederland): "Ik zat op een van de drie gevangenisschepen. Het was het meest gruwelijke schip. Alle 180 mensen aan boord zijn mishandeld bij binnenkomst." Hij kreeg een knie "keihard in mijn maagstreek" en meldt dat seksueel misbruik plaatsvond en opvarenden hersenschuddingen opliepen.
• Veronica Otero (activist): "Ik kan zeggen dat iedereen op veel manieren is mishandeld. Onder hen waren er 36 met botbreuken (...). Mensen konden niet ademen."
• Yassine Benjelloun (activist): "Ik werd in een donkere container gegooid. En dan word ik geslagen, eerst op mijn hoofd, dan in mijn ribben, dan val ik, en dan schoppen ze me."
• Juliet Lamont (Australische filmmaker): "We werden gemarteld." Ze spreekt over Israëlische soldaten die haar seksueel hebben misbruikt en geslagen.
• Mi Hoa Lee (Spaanse activist): Vier mannen sloegen haar in haar gezicht. "Ik viel en stond weer op, viel weer op de grond, stond weer op, en toen begonnen ze me meer dan een minuut lang met een taser te bewerken. (...) Toen bleven ze me slaan tot ik bijna mijn bewustzijn verloor."

Cijfers: De flotilla-organisatie meldt tientallen mensen met botbreuken en minstens vijftien gevallen van seksueel geweld. Ook wordt gesproken over flitsgranaten die in groepen gedetineerden werden gegooid en langdurige ondervragingen.

Israëlische Ontkenning

Een woordvoerder van het Israëlische leger (IDF) wijst "alle beschuldigingen van misbruik door IDF-soldaten (...) van de hand". De woordvoerder schrijft dat er procedures zijn voor respectvolle en gepaste behandeling van de deelnemers. "Er zijn binnen de IDF geen concrete incidenten bekend van afwijkingen van deze procedures."

De IDF zegt alle concrete klachten grondig te zullen onderzoeken. Een elite-eenheid van de Israëlische gevangenisdienst was gedurende de hele reis naar Israël aan boord en was verantwoordelijk voor het gedeelte waar de deelnemers werden vastgehouden. De Israëlische gevangenisdienst ontkent alle aantijgingen: "De geuite beschuldigingen zijn vals en volledig ongegrond."

Onderzoek en Forensisch Bewijs

In totaal zijn ruim 350 activisten naar een forensisch medisch instituut gebracht in Istanbul na hun vrijlating. De Turkse aanklager meldt dat 167 activisten een verklaring hebben afgelegd en van ruim 200 activisten een forensisch medisch rapport is opgemaakt. Over de inhoud van de rapportages is nog niets bekend.

De Turkse justitie doet onderzoek naar onder meer mishandeling van activisten. De Palestijnse mensenrechtenorganisatie Adalah verleent juridische bijstand aan de opvarenden. Amnesty International bevestigt dat advocaten van Adalah melding hebben gemaakt van onder meer "ernstige vernedering, seksuele intimidatie en mishandeling".

✓ Bevestigde Feiten

• De Global Sumud Flotilla bestond uit vijftig schepen met hulpgoederen voor Gaza
• Het Israëlische leger enterde de vloot in internationale wateren
• Ruim vierhonderd opvarenden werden aangehouden, onder wie zes Nederlanders
• Opvarenden werden naar Ashdod gebracht en vastgezet
• 180 activisten werden vastgehouden op een marineschip dat de "martelboot" wordt genoemd
• Ruim 350 activisten zijn naar een forensisch medisch instituut gebracht in Istanbul
• 167 activisten hebben een verklaring afgelegd
• Van ruim 200 activisten is een forensisch medisch rapport opgemaakt
• Turkse justitie doet onderzoek naar mishandeling
• Amnesty International bevestigt meldingen van "ernstige vernedering, seksuele intimidatie en mishandeling" via Adalah
• Amnesty documenteerde mishandeling en misbruik bij eerdere actie in oktober 2025
• Italiaanse justitie doet onderzoek naar 36 Italiaanse activisten
• Minister Ben-Gvir bezocht Ketziot-gevangenis en publiceerde beelden van vastgehouden activisten
• Netanyahu zei dat het optreden van Ben-Gvir "niet strookt met de waarden en normen van Israël"
• Frankrijk en Italië roepen EU op tot sancties tegen Ben-Gvir
• Ben-Gvir is ongewenst in Nederland
• CIDI nam openlijk afstand van Ben-Gvir

⚠ Niet Onafhankelijk Geverifieerd

• Minstens twaalf gevallen van seksueel geweld op het "martelschip"
• Anale verkrachting en gedwongen penetratie met een handvuurwapen
• "Betasting" en "trekken aan geslachtsdelen"
• 36 mensen met botbreuken
• Flitsgranaten in groepen gedetineerden
• Langdurige ondervragingen
• Specifieke details van individuele mishandelingsverhalen
• Inhoud van forensische medische rapporten

Ben-Gvir in Ketziot-gevangenis

Minister Ben-Gvir publiceerde zelf beelden van een bezoek dat hij bracht aan de Ketziot-gevangenis in de Negevwoestijn. Te zien was hoe activisten van de flotilla hardhandig over de grond werden gesleept, en hoe hij hen bespotte.

Premier Benjamin Netanyahu zei dat het optreden van Ben-Gvir "niet strookt met de waarden en normen van Israël".

Amnesty International Reactie

Amnesty International zegt dat de beelden waarop Ben-Gvir vastgehouden activisten bespot, "slechts het topje van de ijsberg" zijn als het gaat om de stelselmatige mishandelingen van Palestijnen in Israëlische gevangenissen en elders. "Marteling en andere vormen van mishandeling van Palestijnse gevangenen zijn al decennialang een wrede realiteit", schrijft woordvoerder Marjon Rozema.

Internationale Sancties

Italië: Het Openbaar Ministerie in Rome doet onderzoek naar 36 Italiaanse activisten die te maken zouden hebben gehad met marteling. Italië roept de EU op om sancties tegen Ben-Gvir uit te vaardigen.

Frankrijk: De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, kondigde aan dat Ben-Gvir de toegang tot Frankrijk wordt ontzegd. Hij vraagt de EU om maatregelen tegen de minister te nemen, net als Italië dat al deed.

Nederland: Ben-Gvir geldt al meer dan een jaar als ongewenst vreemdeling in Nederland.

Aanvallen op Journalisten in Nederland

Tijdens recente pro-Palestina demonstraties in Nederland, met name bij de UvA in Amsterdam, hebben journalisten te maken gekregen met intimidatie, bedreigingen en fysiek geweld. De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) noemt dit optreden "onacceptabel" en roept demonstranten op om van journalisten af te blijven.

Cijfers: In 2024 werden 249 incidenten gemeld bij PersVeilig, een stijging van 218 in 2023. Vooral bij demonstraties en rellen hadden journalisten vaker te maken met bedreiging, intimidatie of fysiek geweld, bijna drie keer zo vaak als een jaar eerder (43 tegenover 15 keer). Vooral bij de pro-Palestina-rellen in Amsterdam werden journalisten belaagd.

Wie Zijn De Moderne Demonstranten?

De organisatie achter de demonstraties bestaat uit studenten en medewerkers van de UvA, het Amsterdam University College (AUC) en de Vrije Universiteit. Er zijn twee hoofdstudentengroepen betrokken:

• Students for Justice in Palestine (SJP): Een collectief van Amsterdamse studenten met bijna 6.000 volgers op Instagram.
• AUFreePalestine: Een groep van AUC-studenten met ruim 1.500 volgers.

Via sociale media bereiken deze groepen weer andere organisaties, zoals Dutch Scholars for Palestine (een netwerk van medewerkers uit de academische en culturele sector) en XR Justice Now! (een tak van Extinction Rebellion die zich bezighoudt met klimaatrechtvaardigheid).

Internationale Connecties en Financiering

De moderne pro-Palestina beweging heeft sterke internationale connecties die vergelijkbaar zijn met die van de İHH in 2010:

• American Muslims for Palestine (AMP): Students for Justice in Palestine wordt fiscaal gesponsord en ondersteund door AMP. Volgens de Foundation for Defense of Democracies is AMP gelinkt aan Hamas.
• Hamas-connecties: Een bipartizane groep Amerikaanse wetgevers heeft opgeroepen tot federaal onderzoek naar de financieringsbronnen van SJP en AMP.
• ISGAP onderzoek: Het Institute for the Study of Global Antisemitism and Policy (ISGAP) heeft onderzoek gepubliceerd dat Hamas-gelinkte financiering aan Students for Justice in Palestine onthult.

Weigeren Realiteit te Zien: Greta Thunberg Incident

In mei 2026 werd klimaatactivist Greta Thunberg gearresteerd samen met elf andere activisten op het schip Madleen, dat probeerde de Israëlische blokkade van Gaza te doorbreken. Na hun arrestatie wilden de Israëlische autoriteiten hen beelden laten zien van de Hamas-aanslag op 7 oktober 2023.

Volgens de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant weigerden de activisten de beelden te bekijken. "Greta en haar flotilla-metgezellen werden bij aankomst meegenomen naar een kamer voor een vertoning van de horrorfilm over het bloedbad van 7 oktober. Toen ze zagen waar het over ging, weigerden ze verder te kijken," aldus Gallant.

Dit incident illustreert een dieper probleem: activisten die claimen solidair te zijn met de Palestijnen, maar weigeren om de gruwelijke realiteit van Hamas-geweld onder ogen te zien. Het past in het patroon van selectieve morele verontwaardiging: Hamas-aanslagen worden genegeerd of gebagatelliseerd, terwijl Israëlische acties fel worden veroordeeld.