DOSSIER #038
Sarajevo Sniper Safari's
Weekend Hunters & Human Safaris
Rijke westerse toeristen betaalden tot €100.000 om op onschuldige burgers te schieten tijdens het beleg van Sarajevo. Het complete dossier over de Italiaanse, Belgische en Oostenrijkse onderzoeken.
De Claim
Tijdens het beleg van Sarajevo (1992-1996) — het langste beleg van een stad in de moderne Europese geschiedenis — zouden rijke westerse toeristen deelgenomen hebben aan zogenoemde "sniper safaris." Volgens ooggetuigen en journalistiek onderzoek betaalden deze buitenlanders tot €100.000 om met sluipschuttersgeweren op onschuldige burgers te schieten.
"Het zijn mensen die heel erg rijk zijn. Niet de politieke elite, maar de soort elite die al graag naar schietclubs gaat. Hetzelfde type mens dat ook op safari gaat om neushoorns af te schieten."
— Marjolein Koster, Balkandeskundige & journalist (OVT, NPO Radio 1)
Na een Al Jazeera-documentaire uit 2022 en een boek van Italiaanse journalist Ezio Gavazzeni lopen er nu strafrechtelijke onderzoeken in Italië, Oostenrijk en België. De zaak is opnieuw aan het rollen gekomen.
- 1.Italië: Openbaar Ministerie Milaan onderzoekt Italiaanse verdachten; een 80-jarige ex-trucker wordt verhoord
- 2.België: Kamerlid Leila Agic eist onderzoek naar mogelijke Belgische deelnemers
- 3.Oostenrijk: Openbaar Ministerie opent onderzoek naar Oostenrijkse betrokkenen
- 4.Bosnië: Aanklacht ingediend door burgemeester Sarajevo, maar onderzoek stokt door politieke belangen
Het Beleg van Sarajevo: 1.425 Dagen
De Langste Nacht van Europa
Van 5 april 1992 tot 29 februari 1996 werd Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië-Herzegovina, belegerd door het Bosnisch-Servische leger (VRS). Meer dan 11.000 mensen kwamen om — onder wie 1.600 kinderen.
De stad lag in een dal, omringd door heuvels die onder controle stonden van Bosnisch-Servische troepen. Vanuit die heuvels werd er geschoten op burgers die water, brood of medische hulp moesten halen.
Sniper Alley: De Doodslopende Weg
De beroemde Sniper Alley (Ulica Zmaja od Bosne) was een lange doorgaande weg die het centrum van Sarajevo doorkruiste. Inwoners moesten hier rennen van het ene gebouw naar het andere, op de vlucht voor scherpschutters. Een van de belangrijkste schietlocaties was de wijk Grbavica, onder controle van het Bosnisch-Servische leger. Van daaruit was het slechts een paar honderd meter naar Sniper Alley.
Feiten: Het Beleg
- • Duur: 1.425 dagen — langste beleg van een stad in moderne Europese geschiedenis
- • Doden: 11.541 mensen (bron: ICTY, Bosnische regering)
- • Kinderen: 1.600 kinderen gedood
- • Granaten: ~329.000 granaten op de stad afgevuurd
- • Scherpschutters: Dagelijks beschietingen op burgers
De Omstandigheden
- • Geen elektriciteit, verwarming of stromend water
- • Bevolking overleefde op meel en hulpgoederen
- • Tunnel van Sarajevo was de enige levenslijn naar de buitenwereld
- • Bosnisch-Servische troepen hadden de heuvels rond de stad
- • Radovan Karadžić en Ratko Mladić werden later veroordeeld voor genocide
Het Verhaal: Hoe Werkten de Sniper Safari's?
Het Weekend Hunting Circuit
Volgens de getuigenverklaringen die zijn verzameld door journalist Ezio Gavazzeni en de documentairemaker Miran Zupanič, verliep het proces als volgt:
- 1.Vrijdag: Trieste
Deelnemers verzamelden in Trieste (Italië), op de grens met het voormalige Joegoslavië. Hier werden ze opgehaald en voorbereid.
- 2.Vlucht naar Belgrado
Per vliegtuig van de Joegoslavische/Servische luchtvaartmaatschappij Aviogenex naar Belgrado, dat als enige een functionerende luchthaven had.
- 3.Helikopter naar Pale
Vanuit Belgrado werden ze per helikopter of over land naar Pale gebracht, het hoofdkwartier van de Bosnisch-Servische troepen.
- 4.Scherpschutterspositie in Grbavica
Vanuit de wijk Grbavica, met direct zicht op Sarajevo, kregen de "toeristen" toegang tot professionele sluipschuttersgeweren en werden begeleid door lokale officieren.
- 5.Terug naar Italië
Na het weekend keerden ze terug naar hun normale leven. "Respectabel in ieders ogen," aldus Gavazzeni.
Het Prijskaartje: "Een Kind Koste het Meest"
Volgens getuigen zou er een prijslijst bestaan hebben voor het type slachtoffer:
- Kinderen — klein en beweeglijk, moeilijkst te rakenHoogste tarief
- MannenHoog tarief
- VrouwenMiddel tarief
- OuderenGratis / Laag tarief
Het totale "pakket" zou omgerekend tussen de €80.000 en €100.000 hebben gekost in huidige waarde. Dit geld ging naar de Bosnisch-Servische troepen en hun begeleiders.
"Een kind is namelijk klein en beweeglijk, dus ook het moeilijkst om te raken."
— Marjolein Koster, over getuigenverklaringen (OVT, NPO Radio 1)
Feitencheck: Het Profiel van de Verdachten
"Niet de Politieke Elite, maar de Schietclub-Elite"
Marjolein Koster beschrijft het profiel van de vermeende deelnemers in haar analyse voor OVT:
Wat Getuigen Zeggen
- • Extreem rijke buitenlanders (niet politici)
- • Wapenliefhebbers, schietclub-leden
- • Het type dat ook op safari gaat om neushoorns te schieten
- • Betaalden via zakelijke kanalen
- • Hadden "de juiste contacten" als facilitators
- • Vluchten verliepen via Trieste → Belgrado → Pale
De Verdachten in Italië
- • Milaan: Eigenaar van een privé-plastische chirurgie-kliniek
- • Turijn: Nader te identificeren persoon
- • Trieste: Nader te identificeren persoon
- • Februari 2026: 80-jarige ex-trucker onder verdenking
- • Verbonden met extreemrechtse groepen in Italië
- • Verdachte zou hebben gepocht over zijn daden
⚠️ Nog Onbevestigd
Het exacte aantal deelnemers is onduidelijk. Sommige bronnen spreken van "honderden toeristen, elk weekend in volgeladen busjes." Marjolein Koster noemt dit als meest onbevestigde claim. De schaal is moeilijk in te schatten.
De Strafrechtelijke Onderzoeken
🇮🇹 Italië — Milaan
Status: Actief onderzoek — Openbaar Ministerie Milaan, aanklager Alessandro Gobbis.
- • Aangifte ingediend door journalist Ezio Gavazzeni en ex-rechter Guido Salvini (januari 2025)
- • Februari 2026: een 80-jarige verdachte onder verdenking
- • Rechtsklasse: "moord met verzwarende omstandigheden van wreedheid en laag bij de grondse motieven"
- • Geen verjaring in Italië — maximumstraf: levenslang
- • Onderzoek richt zich op Italianen met extreemrechtse banden
🇧🇪 België
Status: Onderzoek geopend — Federaal Openbaar Ministerie.
- • Kamerlid Leila Agic diende aanvraag in (november 2025)
- • Mogelijke Belgische deelnemers aan "sniper safaris"
- • Italianse politicus Matteo Salvini bevestigde Belgische betrokkenheid
- • Nog geen namen of aanhoudingen bevestigd
🇧🇦 Bosnië-Herzegovina
Status: Gearchiveerd / Stagnatie
- • Burgemeester Benjamina Karić diende aanklacht in (september 2022)
- • Speciale afdeling oorlogsmisdaden nam zaak aan
- • Drie jaar later: geen publieke voortgang
- • Volgens Koster: politieke belangen (SNSD-partij) blokkeren onderzoek
- • Ooggetuigen die medeplichtig waren, houden hun mond
🇦🇹 Oostenrijk
Status: Onderzoek geopend
- • Openbaar Ministerie opende onderzoek naar Oostenrijkse betrokkenen
- • Getuigenverklaringen bevestigen aanwezigheid van Oostenrijkers
- • Samenwerking met Italiaanse autoriteiten
- • Details nog beperkt publiek
Eerdere Getuigenverklaringen
John Jordan — ICTY, 2007
In 2007 getuigde John Jordan, een voormalig US Marine en brandweerman, tijdens het proces tegen generaal Dragomir Milošević (commandant van het Sarajevo-Romanija Corps van de VRS) voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag.
"Op meerdere gelegenheden heb ik individuen gezien die ik omschrijf als 'toeristische scherpschutters'. Ze leken niet van hier op basis van hun kleding, wapens en de manier waarop ze werden begeleid door lokale officieren."
— John Jordan, onder ede, ICTY (2007)
Jordan zag ze terwijl hij Servische brandweermannen in Grbavica bezocht — exact dezelfde locatie die de documentaire noemt.
Edin Subašić — Bosnische Inlichtingenofficier
Edin Subašić, een Bosnische militaire inlichtingenofficier, beweert dat hij al in 1994 contact had met de Italiaanse militaire inlichtingendienst (SISMI) over Italiaanse deelnemers aan de sniper-safari's.
Wat SISMI Wist
- • SISMI ontdekte vertrekpunten in Trieste
- • De organisatie werd "onderbroken" na het contact
- • Maar: het werd nooit meer besproken tussen Italiaanse en Bosnische inlichtingendiensten
- • Driekwart eeuw later: pas nu een strafrechtelijk onderzoek
⚠️ Waarom Geen Onderzoek Eerder?
Volgens Marjolein Koster: "Deze mensen betaalden heel veel geld. Niet alleen om onschuldige burgers af te schieten, maar ook vanwege een verplichting aan de Bosnisch-Servische en Servische legers, die hier natuurlijk ook aan verdienden. Er werd betaald zodat het een geheim blijft. En elke ooggetuige die er bij betrokken is, is medeplichtig. Zo houden die allemaal hun mond dicht."
De Documentaire: "Sarajevo Safari" (2022)
In september 2022 ging de documentaire "Sarajevo Safari" van de Sloveense regisseur Miran Zupanič in première op het AJB DOC Film Festival in Sarajevo. De film werd co-geproduceerd door Al Jazeera Balkans.
Belangrijkste Beweringen uit de Film
- • Georganiseerde aankomsten via Belgrado
- • Transport per helikopter of over land naar VRS-posities
- • Primaire locatie: wijk Grbavica (onder VRS-controle)
- • "Toeristen" uit de VS, Canada, Rusland en Italië
- • Er bestond een prijslijst — hoger tarief voor kinderen
- • Een anonieme oud-inlichtingenofficier getuigde
✅ Bevestigd
- • Film bestaat en is gepremiered
- • Getuigenverklaringen zijn opgenomen
- • John Jordan's ICTY-getuigenis bevestigt locatie (Grbavica)
- • Al Jazeera is betrouwbare nieuwsbron
❌ Onbevestigd / Controversieel
- • Exact aantal deelnemers onbekend
- • Identiteit van anonieme getuigen onbekend
- • Bosnisch-Servische autoriteiten noemen het "propaganda"
- • Geen onafhankelijke forensische bewijzen gepubliceerd
Reacties en Ontkenningen
Republika Srpska (Bosnisch-Servische Entiteit)
- • Milorad Dodik (president RS): veroordeelde de film
- • Željka Cvijanović: "afschuwelijke leugens over het VRS"
- • Burgemeester Oost-Sarajevo: strafklacht tegen regisseur Miran Zupanič
- • Film consequent gelabeld als "propaganda"
- • Verzoeken voor verbod op vertoning in RS
Servië
- • Servië ontkent elke betrokkenheid
- • Maar: onderzoekers geloven dat de Servische Staatsveiligheidsdienst op de hoogte was
- • Jovica Stanišić (voormalig hoofd Staatsveiligheid) genoemd als mogelijke organisator
- • Vluchten verliepen via Servische luchtvaartmaatschappij Aviogenex
Conclusie: Feit of Fictie?
✅ Bewijsbaar
- ✓Documentaire "Sarajevo Safari" (2022) bestaat
- ✓John Jordan getuigde onder ede bij ICTY (2007)
- ✓SISMI wist in 1994 al van Italiaanse deelnemers
- ✓Italië, België en Oostenrijk hebben onderzoek geopend
- ✓Ezio Gavazzeni publiceerde boek "Weekend Snipers"
- ✓Grbavica was inderdaad een VRS-scherpschutterspositie
❌ Niet Bewijsbaar
- ✗Exact aantal deelnemers en schaal van de operatie
- ✗Volledige identiteit van alle verdachten
- ✗Onafhankelijk forensisch bewijs (foto's, documenten)
- ✗Of de Servische Staatsveiligheid dit organiseerde
- ✗Het exacte bedrag van €80.000-€100.000 per persoon
Marjolein Koster: "Ik denk zeker dat het gebeurd is. Wat ik vooral lastig vind om in te schatten, is op wat voor schaal." De combinatie van getuigenverklaringen, het ICTY-getuigenis, de Italiaanse inlichtingeninformatie uit 1994, en de nu lopende strafrechtelijke onderzoeken maakt het aannemelijk dat dit fenomeen heeft plaatsgevonden. De exacte schaal en het aantal slachtoffers blijven onduidelijk.
⚠️ Disclaimer
Dit dossier controleert claims op basis van publieke bronnen: Al Jazeera, Wikipedia, NPO Radio 1/OVT, BBC, DW, en Italiaanse media. De strafrechtelijke onderzoeken in Italië, België en Oostenrijk lopen nog. Personen zijn onschuldig tot het tegendeel bewezen is.
Bronnen
- • Al Jazeera — "Italy probes Sarajevo 'sniper safaris'" (13 nov 2025) & "Italy probes suspect" (5 feb 2026)
- • Wikipedia — "Sarajevo Safari" artikel
- • NPO Radio 1 / OVT — Interview met Marjolein Koster (mei 2026)
- • BBC — "Italy probes claim that tourists paid to go to Bosnia to kill"
- • DW (Deutsche Welle) — "Italy opens 'sniper tourism' Bosnian War crimes probe"
- • El País — "Italy's investigation into 'human safaris' in Sarajevo calls in first suspect"
- • Documentaire "Sarajevo Safari" — Miran Zupanič, 2022 (co-producent Al Jazeera Balkans)
- • Boek "Weekend Snipers" — Ezio Gavazzeni, 2026
- • ICTY — Getuigenis John Jordan, 2007 (proces Dragomir Milošević)
- • Genocide Watch — "Italy Probes 'Sniper Tourism' During Bosnia War"