DOSSIER #012
SIGARETTEN, ACCIJNS
En De Rekening
Opa mag niet roken in verzorgingstehuis, asielzoeker krijgt €14,87 per week. Marlboro €11,10 in Nederland, €3,80 in Bulgarije. Accijns €2,6 miljard naar algemene middelen, niet naar zorg.
🆕 Update - 22 mei 2026
Nieuw: Dossier gecreëerd naar aanleiding van de claim over €22,50 zakgeld voor asielzoekers versus rookverbod in verzorgingstehuizen.
Feitencheck: De €22,50 claim is onjuist. Werkelijk leefgeld is €14,87 per week (2025). Eetgeld komt daarbovenop, maar is variabel.
Accijns: €2,6 miljard in 2025, gaat naar algemene middelen, niet specifiek naar zorg.
Context: Rookruimtes in zorg verboden sinds 1 juli 2021. Roken op eigen kamer is juridisch complex.
🚨 De Claim
"Opa mag niet roken, asielzoeker krijgt €22,50 per week zakgeld."
❌ De €22,50 Claim is Onjuist
Werkelijkheid: Een asielzoeker krijgt vanaf 1 januari 2025 €14,87 per week leefgeld (was €14,47 in 2024). Daarnaast komt eetgeld, dat verschilt per persoon en situatie.
Waar komt €22,50 vandaan? Mogelijk een verwijzing naar het totaal van leefgeld + eetgeld voor bepaalde situaties, of verouderde informatie. De officiële bedragen zijn transparant gepubliceerd door het COA.
Bron: RefugeeHelp en COA websites publiceren de actuele bedragen. Leefgeld is voor iedereen gelijk: €14,87 per week (2025).
⚠️ Feitencheck: De claim over €22,50 per week is niet correct. Het werkelijke leefgeld is €14,87 per week. Eetgeld komt daarbovenop, maar is geen vast bedrag en hangt af van de situatie (zelf koken of maaltijden krijgen).
💰 Sigarettenprijzen: Nederland vs De Wereld
Marlboro prijzen wereldwijd: Nederland is duur, maar niet het duurst.
🇳🇱 Nederland (2026)
- • Marlboro 20 sigaretten: €11,10
- • Marlboro 25 sigaretten: €13,00
- • Accijns op 20 sigaretten: €7,81
- • Drum shag 50 gram: €24,62
- • Accijns verdubbeld sinds 2020
🌍 Europa 2025 (Top 5 Duurste)
- • Verenigd Koninkrijk: €17,80
- • Ierland: €15,00+
- • Noorwegen: €13,90
- • Frankrijk: €12,50
- • Nederland: €11,00
💸 Goedkope Alternatieven in Europa
Bulgarije
Roemenië / Tsjechië
Polen
Hongarije
Prijsverschil Nederland vs Bulgarije: bijna 3x duurder. Dit verklaart waarom veel rokers over de grens kopen.
💡 Een roker die in Bulgarije sigaretten koopt, bespaart meer dan €7 per pakje. Met 1 pakje per week is dat €368 per jaar. Met de huidige accijnsverhogingen is dit een sterke prikkel om grensverkeer te stimuleren.
� Follow the Money: Tabaksaccijns
€2,6 miljard in 2025, maar waar gaat dat geld naartoe?
Ontwikkeling Tabaksaccijns Opbrengsten
2012-2019: Stagnerend op €2,4-2,5 miljard per jaar
2020: €3,185 miljard (forse verhoging + Covid effect)
2021: €2,707 miljard (terugval)
2022: €2,756 miljard
2023: €3,122 miljard (forse verhoging april 2023)
2024: €2,991 miljard (verhoging april 2024, maar volume daling)
2025: €2,560 miljard (vermoedelijke uitkomst, 15% daling vs 2024)
Bijstelling 2025: Ontwerpbegroting was €3,380 miljard, realisatie €2,560 miljard = €820 miljoen minder dan verwacht.
🚨 Waar Gaat Het Geld Naartoe?
De Mythe: "Accijns op sigaretten gaat naar zorgkosten."
De Werkelijkijkheid: Tabaksaccijns gaat naar de algemene middelen van de Rijksbegroting. Er is geen specifieke bestemming voor zorg.
Hoe werkt het: Alle belastingen en accijnzen komen in de algemene schatkist. De Rijksoverheid bepaalt vervolgens via de begroting waar het geld naartoe gaat: zorg, defensie, onderwijs, infrastructuur, etc.
Begroting: De €2,6 miljard tabaksaccijns is een fractie van de totale Rijksbegroting (honderden miljarden). Het wordt niet apart gealloceerd aan zorg.
⚠️ De claim dat accijns op sigaretten specifiek naar zorg gaat, is onjuist. Het gaat naar algemene middelen. Zorg wordt gefinancierd uit de algemene begroting, niet uit een specifieke 'sigarettenpot'.
🚬 Rookbeleid Verzorgingstehuizen
Sinds 1 juli 2021 zijn rookruimtes in de zorg verboden. Maar mag je op je eigen kamer roken?
🟢 Wat is Verboden
- • Gemeenschappelijke rookruimtes: Verboden sinds 1 juli 2021
- • Rookruimtes in zorginstellingen: Moesten sluiten
- • Roken op terrein: Sommige instellingen verbieden dit
- • Tabaksreclame: Verboden in en rond zorginstellingen
🟠 Wat is toegestaan (complex)
- • Priveéruimte: Jurisprudentie zegt dat roken in eigen kamer mag worden verboden, maar dit tast persoonlijke levenssfeer aan
- • Uitspraak 2023: Rechter vernietigde algeheel rookverbod op GGzE-terrein
- • Dilemma: Bewoners zien hun kamer als thuis, niet als bedrijf
- • Uitzonderingen: Voor sommige kwetsbare doelgroepen geldt overbruggingsperiode
⚖️ Juridische Context
De Wet: De Tabaks- en Rookwarenwet verbiedt rookruimtes in de gezondheidszorg sinds 1 juli 2021. Maar: het is niet verplicht om een rookverbod in te stellen in privéruimten van cliënten en in de open lucht.
De Praktijk: Veel zorginstellingen voeren toch een algeheel rookverbod in, ook op terrein en in privéruimten.
De Uitspraak (2023): Een rechter vernietigde een algeheel rookverbod op het terrein van GGzE. Patiënten moesten plots op straat roken en mochten dat niet meer in het park. De rechter oordeelde dat dit te ver ging.
Conclusie: Ouderen mogen niet in gemeenschappelijke rookruimtes roken, maar roken op de eigen kamer is juridisch complex. Instellingen mogen het verbieden, maar dit kan leiden tot juridische procedures.
💡 De overheid wil roken ontmoedigen, maar voor ouderen in verzorgingstehuizen is roken vaak een van de weinige overgebleven genoegens. Het verbod op gemeenschappelijke rookruimtes is juridisch duidelijk, maar rookverbod op de eigen kamer is complex en wordt juridisch betwist.
💶 Asielzoekers: Leefgeld en Eetgeld
Wat krijgen asielzoekers daadwerkelijk van het COA?
De Werkelijke Bedragen (2025)
Leefgeld
per week (vanaf 1 januari 2025)
was €14,47 in 2024 (+40 cent)
- • Voor iedereen gelijk
- • Voor persoonlijke uitgaven
- • Kleding, toiletartikelen, etc.
Eetgeld
afhankelijk van situatie
- • Zelf koken: hoger eetgeld
- • Maaltijden van COA: lager of geen eetgeld
- • Bedragen gepubliceerd op COA website
Totaal: Leefgeld (€14,87) + eetgeld (variabel) = weekgeld. De exacte totalen hangen af van de situatie en gezinsgrootte.
Uitzonderingen: Geen leefgeld bij afwijzing asielaanvraag in gezinslocatie of vrijheidsbeperkende locatie. Minderjarigen alleenstaanden krijgen leefgeld tijdens wachttijd.
Betaling: Wekelijks op maandag (achteraf), op bankpas (Moneycard of eigen rekening). Eerste betaling vooraf, daarna verrekend.
💡 De claim over €22,50 is niet correct. Het werkelijke leefgeld is €14,87 per week. Eetgeld komt daarbovenop, maar is geen vast bedrag. Een gezin van twee volwassenen en twee kinderen krijgt €213,50 per week (inclusief eetgeld), maar dit is per gezin, niet per persoon.
⚖️ De Tegenstelling
Opa mag niet roken, asielzoeker krijgt leefgeld. Is dit eerlijk?
🟢 Het Argument voor Eerlijkheid
- • Asielzoekers hebben recht op basisvoorzieningen volgens internationale verdragen
- • Leefgeld is sober bedoeld voor basisbehoeften
- • Ouderen in verzorgingstehuizen hebben recht op rookvrije omgeving (medewerkers, medebewoners)
- • Rookbeleid is bedoeld voor volksgezondheid, niet straf
- • Iedereen heeft recht op gezonde leefomgeving
🔴 Het Argument voor Oneerlijkheid
- • Ouderen hebben hun hele leven gewerkt en belasting betaald
- • Verzorgingstehuis is hun thuis, geen bedrijf
- • Rookverbod op eigen kamer tast persoonlijke levenssfeer aan
- • Asielzoekers ontvangen leefgeld bovenop onderdak, maaltijden, zorg
- • Tabaksaccijns gaat niet naar zorg, maar naar algemene middelen
- • De overheid verdient aan sigaretten maar verbiedt het gebruik
💡 De tegenstelling is reëel: ouderen die hun hele leven hebben bijgedragen mogen niet roken op hun eigen kamer, terwijl asielzoekers leefgeld ontvangen. Maar de vergelijking is complex: verschillende rechtsgronden, verschillende doelstellingen (volksgezondheid vs internationale verplichtingen), en verschillende contexten.
📝 Conclusie
Wat klopt en wat niet?
❌ Onjuist: €22,50 per week zakgeld voor asielzoekers
Werkelijkheid: €14,87 leefgeld per week + variabel eetgeld. Totaal hangt af van gezinsgrootte en situatie.
❌ Onjuist: Accijns gaat naar zorg
Werkelijkheid: Accijns gaat naar algemene middelen van de Rijksbegroting. Er is geen specifieke bestemming voor zorg.
✅ Correct: Ouderen mogen niet in gemeenschappelijke rookruimtes roken
Werkelijkheid: Rookruimtes in zorg verboden sinds 1 juli 2021. Roken op eigen kamer is juridisch complex en wordt betwist.
✅ Correct: Sigaretten zijn duur in Nederland
Werkelijkheid: Marlboro €11,10 in NL vs €3,80 in Bulgarije. Prijsverschil verklaart grensverkeer.
✅ Correct: Overheid verdient aan sigaretten
Werkelijkheid: €2,6 miljard in 2025. Maar opbrengsten dalen door grensverkeer en illegale handel (€2,6 miljard verlies per jaar volgens branche).
⚠️ De kernvraag: Is het eerlijk dat ouderen die hun hele leven hebben bijgedragen beperkt worden in hun persoonlijke vrijheid, terwijl asielzoekers leefgeld ontvangen? Dit is een morele en politieke vraag, geen feitelijke. De feiten zijn duidelijk, maar de waardering is aan iedereen zelf.
📚 Bronnen
Prijzen en Accijns
- • Nustoppen.nl - Sigarettenprijzen 2026
- • CBS - Tabaksaccijns opbrengsten 2025
- • Accijnsmonitor.nl - Tabaksaccijns ontwikkeling
- • MyLaserTabac.com - Europese prijzen 2025
- • Trimbos-instituut - Tabaksaccijns in Nederland
Asielzoekers en Rookbeleid
- • RefugeeHelp.nl - Leef- en eetgeld
- • Rijksoverheid.nl - Asielzoekers geld
- • LOC Cliëntenraden - Rookregels in zorg
- • VGN - Verbod rookruimtes 1 juli 2021
- • Schakenraad - Rechter vernietigt rookverbod GGzE
Disclaimer: Dit dossier is gebaseerd op publiek beschikbare bronnen. Feiten zijn gecontroleerd zo ver mogelijk. Sommige conclusies zijn interpretaties. Geen absolute claims. Bij twijfel: check zelf. Het is en blijft een Feels Like Friday observatie.
Laatste Ontwikkelingen 2026
🚬 Sigarettenprijzen & Accijns 2026
In 2026 ligt de prijs van een pakje Marlboro in Nederland op circa €11,10. In Bulgarije kost hetzelfde pakje €3,80. Het tabaksaccijns levert de staat €2,6 miljard op, dat gaat naar de algemene middelen — niet specifiek naar zorg.
Het contrast blijft scherp: in verzorgingstehuizen is roken streng gereguleerd, terwijl asielzoekers leefgeld ontvangen waarvan ze zelf kunnen beslissen wat ze kopen. Het dossier blijft actueel.
📊 Feitencheck: Stand van Zaken 2026
- • Marlboro NL: €11,10 | Bulgarije: €3,80
- • Accijns opbrengst: €2,6 miljard
- • Gaat naar algemene middelen
- • Rookverbod verzorgingstehuizen blijft van kracht