Kabinet wil vanaf 2030 nog maar één doorstroomtoets voor groep 8-leerlingen

## Kabinet verschuift doorstroomtoets: één moment van beoordeling voor groep 8 leerlingen vanaf 2030 **Den Haag –** Het kabinet kiest voor een ingrijpende hervorming van het basisonderwijs door het aantal doorstroomtoetsen voor groep 8 leerlingen drastisch te verminderen. Vanaf het schooljaar 2029/2030 zullen leerlingen nog maar één toetsmoment ervaren, in plaats van de huidige zes. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) kondigde dit donderdag aan in een Kamerbrief, waarmee de ambitie om de hervorming al per aankomend schooljaar door te voeren, wordt uitgesteld. De wijziging volgt op jarenlange discussie over de effectiviteit en eerlijkheid van de huidige toetssystemen en de impact ervan op de leerlingen en scholen. De huidige situatie in het Nederlandse basisonderwijs kenmerkt zich door een complex systeem van doorstroomtoetsen, ook wel ‘cito-toetsen’ genoemd, die door middel van Cito, het Centrum Internationale Testings, worden ontwikkeld. Deze toetsen worden doorgaans zes keer per jaar afgenomen, vanaf groep 3 tot en met groep 8. De resultaten van deze toetsen worden gebruikt om leerlingen te advisereren over hun toekomstige onderwijs: gymnasium, havo, mavo of vmbo. Dit advies is niet bindend, maar heeft wel een grote invloed op de schoolkeuze van leerlingen en hun ouders. De kritiek op het huidige systeem is al jarenlang groot. Onderwijsdeskundigen en scholen wijzen op de stress die de frequente toetsen veroorzaken bij leerlingen en leerkrachten. Ook wordt er gesteld dat de toetsen een te grote invloed hebben op het curriculum, waardoor leerkrachten zich verplicht voelen om te ‘trainen’ voor de toetsen in plaats van de leerstof op een brede en creatieve manier aan te bieden. Bovendien is er bezorgdheid over de eerlijkheid van de toetsen, aangezien de resultaten sterk kunnen worden beïnvloed door de sociaal-economische achtergrond van leerlingen. De voorgestelde hervorming is een reactie op deze kritiek. Door het aantal toetsmomenten te verminderen, hoopt het kabinet de druk op leerlingen en leerkrachten te verlagen en meer ruimte te creëren voor een breder en meer afstemd onderwijs. De staatssecretaris erkende in de Kamerbrief dat de implementatie van de hervorming complex is en dat het invoeren per aankomend schooljaar niet haalbaar was. De extra tijd zal worden gebruikt om de nieuwe toets en de bijbehorende procedures te ontwikkelen en om scholen en leerkrachten te begeleiden bij de transitie. De nieuwe toets zal, net als de huidige, ontwikkeld worden door Cito. Echter, de inhoud en de manier waarop de toets wordt afgenomen, zullen waarschijnlijk veranderen. Er wordt gesproken over een toets die meer gericht is op het meten van vaardigheden en het oplossen van problemen, in plaats van het simpelweg reproduceren van kennis. Ook wordt er nagedacht over manieren om de invloed van de sociaal-economische achtergrond van leerlingen te minimaliseren. De verschuiving in beleid is niet zonder politieke discussie. Sommige partijen vinden de uitstel van de hervorming te lang en pleiten voor een snellere implementatie. Andere partijen uiten hun zorgen over de impact van de nieuwe toets op de kwaliteit van het onderwijs en de eerlijkheid van de doorstroom. De staatssecretaris heeft aangegeven dat er in de komende periode intensief overleg zal plaatsvinden met alle betrokken partijen om de details van de hervorming verder uit te werken. De verandering in het toetssysteem is onderdeel van een bredere discussie over de positie van het basisonderwijs in Nederland. In de afgelopen decennia is er steeds meer kritiek geweest op de selectie die al in het basisonderwijs plaatsvindt. Sommige onderwijsexperts pleiten voor een afschaffing van de doorstroomtoetsen helemaal, waarbij leerlingen op basis van een breder oordeel van de leerkracht naar een vervolgonderwijsinstelling worden doorverwezen. De implementatie van de hervorming in 2030 zal een belangrijke impact hebben op leerlingen, leerkrachten en scholen. Het is essentieel dat de nieuwe toets en de bijbehorende procedures zorgvuldig worden ontwikkeld en dat er voldoende ondersteuning wordt geboden aan scholen en leerkrachten om de transitie soepel te laten verlopen. De komende jaren zullen cruciaal zijn om te bepalen of de hervorming de beoogde doelen bereikt: minder stress voor leerlingen, meer ruimte voor een breed onderwijs en een eerlijker doorstroomproces. ## Kernfeiten * Vanaf schooljaar 2029/2030 slechts één doorstroomtoets voor groep 8 leerlingen. * Huidig systeem bestaat uit zes doorstroomtoetsen per jaar. * De hervorming is een reactie op kritiek over stress, curriculum en eerlijkheid. * Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) heeft de hervorming aangekondigd via een Kamerbrief. * De implementatie per aankomend schooljaar is niet haalbaar en wordt uitgesteld. * De nieuwe toets wordt ontwikkeld door Cito, maar de inhoud en afname zullen veranderen. * De focus zal liggen op vaardigheden en probleemoplossend vermogen. * Politieke discussie over de snelheid van implementatie en de impact op de kwaliteit. * De hervorming is onderdeel van een bredere discussie over selectie in het basisonderwijs. * De transitie vereist zorgvuldige ontwikkeling en ondersteuning voor scholen en leerkrachten. ## Achtergrond De beslissing om het aantal doorstroomtoetsen te verminderen, is een belangrijke stap in de poging om het Nederlandse basisonderwijs inclusiever en minder stressvol te maken. Het huidige systeem, met zijn frequente toetsmomenten, wordt al jarenlang bekritiseerd vanwege de druk die het legt op leerlingen en leerkrachten. De verwachting is dat de hervorming een positieve invloed zal hebben op de ontwikkeling van leerlingen, door meer ruimte te creëren voor een breder en meer afstemd onderwijs. Echter, de implementatie van de hervorming is complex en vereist een zorgvuldige aanpak om te voorkomen dat de kwaliteit van het onderwijs in gevaar komt. De uitstel van de implementatie geeft de betrokken partijen de tijd om de nieuwe toets en de bijbehorende procedures goed te ontwikkelen en om scholen en leerkrachten te begeleiden bij de transitie. ## Media perspectief De berichtgeving over de hervorming van de doorstroomtoetsen is overwegend neutraal en feitelijk. NU.nl benadrukt de politieke aspecten van de beslissing, zoals de uitstel van de implementatie en de reacties van verschillende partijen. De focus ligt op de praktische gevolgen van de hervorming voor leerlingen, leerkrachten en scholen. Er wordt weinig ruimte gegeven aan emotionele of subjectieve interpretaties van het nieuws. De berichtgeving is informatief en stelt de lezer in staat om een goed beeld te krijgen van de situatie en de mogelijke gevolgen van de hervorming.