Het aantal explosies en pogingen daartoe in Nederland is in het eerste halfjaar van 2026 met ruim 17 procent gedaald, maar de problematiek blijft een groot en urgent probleem, waarbij hele gezinnen de dupe zijn van criminele conflicten. Ondanks de positieve trend blijven illegale cobra’s een veelvoorkomend middel in hoogoplopende ruzies, en de politie onderzoekt nog steeds incidenten, zoals de recente explosie in Spijkenisse.

Wat is er gebeurd?

Het aantal explosies en pogingen daartoe is in het eerste halfjaar van 2026 gedaald van 705 in 2025 naar 581 dit jaar. Deze daling van ruim 17 procent is een lichtpuntje, maar de burgemeester van Rotterdam en voorzitter van het landelijk Offensief Tegen Explosies, Carola Schouten, benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is. De explosies worden vaak ingezet bij conflicten die variëren van criminele vetes tot persoonlijke ruzies, en de gevolgen zijn verstrekkend voor de hele omgeving.

De inzet van illegale cobra’s, vuurwerkbommen, blijft een favoriete methode voor het escaleren van conflicten. Deze aanslagen en pogingen daartoe richten zich niet alleen op het beoogde slachtoffer, maar hebben een impact op de hele straat en de omliggende buurt. De politie onderzoekt momenteel de explosie in Spijkenisse, als onderdeel van de bredere aanpak om deze problematiek te bestrijden.

De daling in het aantal explosies wordt toegeschreven aan de samenwerking binnen het Offensief Tegen Explosies, waarbij politie, Openbaar Ministerie, gemeenten, woningcorporaties en het MKB hun krachten bundelen. Deze samenwerking is cruciaal om jongeren te beschermen tegen werving door criminele organisaties en om de opdrachtgevers van de explosies te identificeren en aan te pakken.

Achtergrond en context

De inzet van explosieven bij conflicten is een relatief recent fenomeen in Nederland, dat zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. De problematiek is vooral geconcentreerd in de Randstad, maar komt ook voor in andere delen van het land. De explosies worden vaak gebruikt om intimidatie te bedrijven, schulden te innen of vendetta's te voeren. De relatief lage drempel om explosieven te verkrijgen en de anonimiteit die de dader biedt, maken dit tot een aantrekkelijke, maar uiterst gevaarlijke methode.

De betrokkenheid van jongeren bij de explosies is een groot probleem. Van de 334 verdachten die bij het Openbaar Ministerie terechtkwamen, was bijna de helft jonger dan 18 jaar. Deze jongeren worden vaak ingezet voor relatief lage bedragen, soms enkele honderden euro’s, en zijn vaak kwetsbaar voor chantage en manipulatie. De focus ligt daarom op het voorkomen dat jongeren worden geronseld en het opsporen van de opdrachtgevers die achter deze explosies zitten.

Het Offensief Tegen Explosies, onder leiding van burgemeester Schouten, is een landelijke aanpak die is opgezet om de problematiek te bestrijden. Het offensief coördineert de inzet van verschillende instanties en richt zich op zowel de repressieve als de preventieve aspecten. Door informatie van telefoons en laptops te koppelen, hoopt men de criminele keten te doorbreken en de opdrachtgevers te identificeren.

Reacties en gevolgen

Burgemeester Carola Schouten benadrukt dat de daling in het aantal explosies een positieve ontwikkeling is, maar waarschuwt dat er nog veel werk te verzetten is. Ze stelt dat elke aanslag er een te veel is en dat de impact op de omgeving aanzienlijk is. De explosies veroorzaken niet alleen materiële schade, maar ook angst en onveiligheid bij de bewoners.

De politie en het Openbaar Ministerie werken samen om de daders te identificeren en te vervolgen. De focus ligt op het opsporen van de opdrachtgevers, die vaak buiten schot blijven. Door de inzet van digitale forensische technieken, zoals het analyseren van telefoons en laptops, hopen de autoriteiten meer inzicht te krijgen in de criminele netwerken.

De gevolgen van de explosies zijn verstrekkend. Naast de materiële schade en de angst bij de bewoners, leidt de problematiek ook tot een verhoogde druk op de politie en andere hulpdiensten. De explosies ondermijnen het gevoel van veiligheid en kunnen leiden tot een verslechtering van de leefbaarheid in de getroffen gebieden.