Een kuifmangabey, een soort aap, is al een maand spoorloos verdwenen uit safaripark Beekse Bergen, wat opnieuw de aandacht vestigt op ontsnappingen van dieren uit dierentuinen en safariparken in Nederland. Eerdere incidenten met ontsnapte dieren, zoals een pelikaan in Brabant en een lynx in Eindhoven, illustreren de uitdagingen waarmee dierentuinpersoneel wordt geconfronteerd.

Wat is er gebeurd?

Een kuifmangabey, een klein apensoortje herkenbaar aan zijn karakteristieke kuif, is sinds een maand vermist uit Beekse Bergen, een groot safaripark in Noord-Brabant. Het dier is meerdere keren gesignaleerd, maar tot dusver is het ontsnapt aan de vangpogingen van het park. De directie van Beekse Bergen is niet ongerust, aangezien het weer gunstig is voor het dier, maar hoopt het aapje snel terug te kunnen vinden.

De zoektocht naar de aap is intensief, met inzet van drones, warmtecamera's en vangkooien, maar tot nu toe zonder succes. Het dier overleeft op een dieet van fruit, zaden, insecten en boomschors, wat aangeeft dat het zich redelijk goed kan aanpassen aan de omgeving. De ontsnapping van de kuifmangabey is niet geïsoleerd; dierentuinen en safariparken in Nederland hebben in het verleden ook te maken gehad met ontsnapte dieren.

Eerder, begin 2024, ontsnapte een roze pelikaan uit een Belgische dierentuin en dwaalde bijna twee weken rond in de provincie Noord-Brabant. De pelikaan, oorspronkelijk afkomstig uit Litouwen, werd gespot op diverse locaties, waaronder golfbanen en een kasteel. Uiteindelijk werd het dier in slaap overmeesterd op een golfbaan in Vught en teruggebracht naar België.

Ook in 2025 wist een jonge lynx uit Eindhoven Zoo te ontsnappen. Het dier, waarschijnlijk op zoek naar een duif, had zich een weg door het gaas gebeten. Een week lang speurden verzorgers naar de katachtige, die uiteindelijk in een vangkooi werd gelokt en teruggebracht naar de dierentuin. De lynx werd aangetroffen in een bos, nabij Mierlo, op slechts enkele honderden meters van het park.

Achtergrond en context

Dierlijke ontsnappingen zijn geen recent fenomeen en komen regelmatig voor in dierentuinen en safariparken. De redenen voor ontsnappingen variëren van beschadigde omheiningen tot nieuwsgierigheid en instinctief gedrag van de dieren. Wasberen, bekend om hun behendigheid en vermogen om obstakels te overwinnen, zijn berucht om hun ontsnappingspogingen, vaak op zoek naar lekkernijen zoals marshmallows.

De incidenten met de pelikaan en de lynx illustreren de complexiteit van het terugvangen van ontsnapte dieren. De pelikaan, ver van zijn oorspronkelijke habitat, trok de aandacht van de media en de lokale bevolking, terwijl de lynx een week lang voor ongerustheid zorgde in de omgeving van Eindhoven. Deze gebeurtenissen benadrukken de noodzaak van robuuste beveiligingsmaatregelen en effectieve vangtechnieken.

De kuifmangabey, een primatensoort afkomstig uit West-Afrika, is een sociale dier die in groepen leeft. De ontsnapping van een individueel dier kan een impact hebben op de sociale structuur van de groep in Beekse Bergen. De dierenverzorgers zijn bezorgd over het welzijn van het dier, aangezien het zonder de bescherming van de groep kwetsbaarder is voor roofdieren en andere gevaren.

De incidenten werpen vragen op over de veiligheid van dierentuinen en safariparken en de effectiviteit van de huidige beveiligingsmaatregelen. Hoewel dierentuinen hun best doen om de dieren veilig te houden, is het onvermijdelijk dat er soms fouten worden gemaakt of dat dieren slimmer zijn dan verwacht.

Reacties en gevolgen

De directie van Beekse Bergen heeft aangegeven zich nog niet enorm veel zorgen te maken over de ontsnapping van de kuifmangabey, maar benadrukt het belang van het terugvinden van het dier. De zoektocht wordt voortgezet met behulp van drones en warmtecamera's, en er worden vangkooien geplaatst in gebieden waar het dier is gesignaleerd.

De lokale bevolking is op de hoogte van de ontsnapping en wordt gevraagd om alert te zijn en eventuele waarnemingen te melden aan het park. De media hebben de ontsnapping breed uitgelicht, wat de aandacht vestigt op de uitdagingen waarmee dierentuinen worden geconfronteerd. De incidenten met de pelikaan en de lynx hebben in het verleden al geleid tot discussies over de verantwoordelijkheid van dierentuinen en de veiligheid van de dieren.

De ontsnapping van de kuifmangabey kan leiden tot een herziening van de beveiligingsmaatregelen in Beekse Bergen en mogelijk ook in andere dierentuinen en safariparken in Nederland. Er kan meer aandacht worden besteed aan het versterken van omheiningen, het verbeteren van de surveillance en het trainen van dieren om te reageren op signalen die hen terug naar hun verblijf leiden.

De terugkeer van de pelikaan naar België liet zien dat internationale samenwerking essentieel kan zijn bij het oplossen van dergelijke situaties. De medewerkers van Beekse Bergen werkten samen met de Belgische dierentuin om het dier te vangen en terug te brengen naar zijn oorspronkelijke verblijfplaats.