Een kuifmangabey, een soort aap, is al een maand spoorloos verdwenen uit Beekse Bergen, een van de grootste safariparken van Nederland, en ondanks intensieve zoekacties blijft het dier buiten bereik. Deze ontsnapping volgt op eerdere incidenten waarbij dieren uit dierentuinen en parken in Nederland en België ontsnapten, wat de vraag oproept hoe dergelijke situaties kunnen worden voorkomen en wat de risico's zijn.

Wat is er gebeurd?

Een kuifmangabey, een apensoort herkenbaar aan zijn opvallende kuif, is sinds een maand vermist uit Beekse Bergen. Het safaripark heeft diverse pogingen ondernomen om het dier te vangen, waaronder het gebruik van drones, warmtecamera's en vangkooien, maar tot nu toe zonder succes. Het aapje wordt af en toe gesignaleerd, maar lijkt zich behendig te ontwijken en overleeft op een dieet van fruit, zaden, insecten en boomschors. De dieren van Beekse Bergen hebben een groot leefgebied, wat de zoektocht bemoeilijkt.

Het incident met de kuifmangabey is niet uniek in de geschiedenis van Nederlandse en Belgische dierentuinen en parken. Eerder, begin 2024, ontsnapte een roze pelikaan uit een Belgische dierentuin en trok bijna twee weken lang door de provincie Brabant, waarbij hij werd gespot op diverse golfbanen en bij een kasteel. De pelikaan werd uiteindelijk in Vught in zijn slaap overmeesterd en teruggebracht naar België.

Ook in Eindhoven Zoo wist een jonge lynx vorig jaar te ontsnappen, vermoedelijk aangetrokken door een duif. De lynx veroorzaakte een week lang vermaak en frustratie bij de verzorgers, die herhaaldelijk uitrukten om het dier te lokaliseren. Uiteindelijk werd de lynx gevangen nadat hij in een vangkooi was gelopen en werd hij teruggebracht naar zijn verblijf. Deze incidenten illustreren de uitdagingen bij het veilig houden van dieren in afgesloten omgevingen.

Achtergrond en context

Dieren ontsnappen uit dierentuinen en safariparken is een relatief zeldzame, maar niet onbekende gebeurtenis. De oorzaken van deze ontsnappingen variëren van beschadigde omheiningen en fouten in de beveiliging tot het gedrag van de dieren zelf, zoals nieuwsgierigheid, instinctieve vluchtreacties of de zoektocht naar voedsel. De toenemende populariteit van safariparken, waar dieren in grotere, meer natuurlijke omgevingen leven, kan de kans op ontsnappingen vergroten, omdat de afstanden en de complexiteit van de omgeving toenemen.

De kuifmangabey, oorspronkelijk afkomstig uit West-Afrika, is een sociale apensoort die in groepen leeft. Ze zijn intelligent en behendig, wat het vangen ervan bemoeilijkt. De dieren in Beekse Bergen leven in een relatief groot verblijf dat is ontworpen om hun natuurlijke gedrag te stimuleren, maar dit vergroot ook de mogelijkheden voor ontsnapping. De warmere temperaturen van de afgelopen weken hebben de overlevingskansen van het ontsnapte aapje vergroot, maar maken de zoektocht ook complexer.

De pelikaan, die uit Litouwen kwam, toont aan dat dieren soms de behoefte hebben om te verkennen en hun omgeving te ontvluchten, zelfs als ze in een dierentuin leven. De lynx, een roofdier, demonstreert de kracht en behendigheid die dieren kunnen gebruiken om obstakels te overwinnen. Deze incidenten roepen vragen op over de ethische verantwoordelijkheid van dierentuinen en parken om de veiligheid van zowel de dieren als het publiek te waarborgen.

Reacties en gevolgen

De directie van Beekse Bergen heeft aangegeven zich nog niet enorm veel zorgen te maken over de ontsnapping van de kuifmangabey, gezien het milde weer. Echter, ze benadrukken wel dat het belangrijk is om het dier terug te vinden om zijn welzijn te garanderen en om te voorkomen dat hij in contact komt met verkeer of andere gevaren. De zoektocht wordt voortgezet met behulp van drones en warmtecamera's, en de verzorgers blijven alert op signalen van het aapje.

De ontsnappingen van de pelikaan en de lynx hebben in het verleden geleid tot kritische discussies over de veiligheidsprotocollen in dierentuinen en parken. Hoewel de dieren uiteindelijk weer zijn teruggebracht, hebben de incidenten de aandacht gevestigd op de noodzaak van regelmatige inspecties van omheiningen en verblijven, en op de training van personeel in het omgaan met ontsnapte dieren. Er is ook nadruk op het belang van het begrijpen van het gedrag van dieren en het creëren van omgevingen die hun natuurlijke instincten bevredigen, zonder de mogelijkheid tot ontsnapping te vergroten.

De ontsnapping van de kuifmangabey kan leiden tot een herziening van de veiligheidsprocedures in Beekse Bergen en mogelijk ook in andere dierentuinen en parken in Nederland. Het incident kan ook de publieke opinie beïnvloeden over de ethische aspecten van het houden van dieren in gevangenschap en de verantwoordelijkheid van dierentuinen om hun dieren veilig te houden.