China’s rulers have a woman problem

De Chinese overheid lijkt een groeiend probleem te hebben met de toenemende invloed en emancipatie van vrouwen, wat resulteert in een subtiele maar alarmerende onderdrukking van vrouwelijke stemmen en een toenemende acceptatie van misogynie op internet. Deze ontwikkeling, gekoppeld aan een demografisch onevenwicht en een historisch gebrek aan vrouwelijke leiderschap, werpt een schaduw over de vooruitgang op het gebied van gendergelijkheid in het land.

De Chinese overheid toont een opmerkelijke tolerantie ten aanzien van online haat tegen vrouwen, een fenomeen dat bekend staat als de "manosphere," terwijl ze tegelijkertijd kritische stemmen van vrouwen actief probeert te onderdrukken. De cyberspace regulator heeft specifiek "extreme feminisme" en posts die "single zijn" promoten, op de zwarte lijst geplaatst, wat duidt op een bewuste poging om vrouwen terug te dringen in traditionele rollen. Deze censuur is niet nieuw, maar de focus op het onderdrukken van vrouwelijke stemmen lijkt de afgelopen jaren intensiever te zijn geworden, parallel aan de consolidatie van de macht van president Xi Jinping.

De ironie is dat de Chinese overheid, ondanks haar retoriek over sociale harmonie, een omgeving creëert waarin online misogynie kan floreren. Dit staat in contrast met andere grote Aziatische economieën zoals Japan en India, waar de situatie op dit gebied minder problematisch is. De stilte van de Chinese autoriteiten ten aanzien van deze online haat, terwijl ze tegelijkertijd vrouwelijke activisten en opiniemakers stilzwijgen, suggereert een bewuste strategie om de sociale controle te versterken en de traditionele rol van vrouwen in de samenleving te handhaven.

De onderdrukking van vrouwelijke stemmen online is slechts een symptoom van een dieperliggend probleem: de ambivalentie van de Chinese leiders ten opzichte van vrouwen. Deze ambivalentie wordt gevoed door de demografische zorgen van de overheid en de poging om de bevolkingsgroei te stimuleren, maar de gekozen aanpak – het promoten van traditionele waarden en het aanmoedigen van vrouwen om "deugdzame echtgenotes en goede moeders" te zijn – is contraproductief en zal waarschijnlijk leiden tot frustratie en ontevredenheid onder vrouwen.

De huidige situatie is geworteld in de complexe geschiedenis van de rol van vrouwen in China. Hoewel Mao Zedong ooit stelde dat vrouwen "de helft van de hemel" vasthouden, is hun positie in de praktijk vaak ondergeschikt geweest aan die van mannen. De draconische "éénkindbeleid," dat van kracht was van 1979 tot 2015, heeft een verwoestend effect gehad op de genderverhouding in China. Door de voorkeur voor zonen leidde dit beleid tot de selectieve abortus van miljoenen vrouwelijke foetussen, wat resulteerde in een significant tekort aan vrouwen in de bevolking.

De gevolgen van dit beleid zijn nu zichtbaar in de demografische situatie. Er is een overschot van ongeveer 22,5 miljoen mannen ten opzichte van vrouwen in de leeftijdsgroep van 23-37 jaar. Dit onevenwicht leidt tot sociale spanningen, een toename van illegale immigratie en een verhoogd risico op criminaliteit. De Chinese overheid probeert dit probleem te adresseren door de bevolkingsgroei te stimuleren, maar de gekozen methode – het aanmoedigen van vrouwen om meer kinderen te baren – is gebaseerd op de verouderde en beperkende notie dat vrouwen primair verantwoordelijk zijn voor de voortplanting.

Het gebrek aan vrouwelijke vertegenwoordiging in de hoogste kringen van de Chinese regering is een ander belangrijk aspect van deze problematiek. De Politburo, het machtscentrum van de Communistische Partij, is sinds 2022 uitsluitend bemannend. Eveneens is geen enkele vrouw ooit lid geworden van het Politburo Standing Committee, de meest invloedrijke besluitvormende instantie van het land. Dit gebrek aan diversiteit in de leiderschapscrisis weerspiegelt een diepgewortelde culturele en institutionele bias tegen vrouwen.

De onderdrukking van vrouwelijke stemmen en de promotie van traditionele genderrollen hebben geleid tot toenemende frustratie en ontevredenheid onder Chinese vrouwen. Hoewel openlijke protesten zeldzaam zijn in China, is er een groeiende online weerstand tegen de overheidsbeleid en de misogynie die op internet heerst. Deze online weerstand wordt echter vaak snel onderdrukt door de censuur van de overheid.

De internationale gemeenschap heeft de situatie in China met toenemende bezorgdheid bekeken. China’s positie op de internationale ranglijsten van gendergelijkheid is de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald, wat een teken is van de achteruitgang op het gebied van vrouwenrechten. De Chinese overheid heeft deze kritiek afgedaan als inmenging in interne aangelegenheden, maar de internationale druk kan uiteindelijk een rol spelen in het aanpassen van het beleid.

De huidige koers van de Chinese overheid kan leiden tot een verdere marginalisering van vrouwen en een verstoring van de sociale cohesie. Het is onwaarschijnlijk dat de poging om vrouwen terug te dringen in traditionele rollen zal leiden tot een toename van de bevolkingsgroei. Integendeel, het kan leiden tot een afname van de motivatie om kinderen te baren en een verdere polarisatie van de samenleving.