De Europese Commissie heeft de Chinese webwinkel AliExpress een recordboete van 550 miljoen euro opgelegd wegens herhaaldelijke overtredingen van de Digital Services Act (DSA), waarbij onvoldoende maatregelen werden genomen om de verkoop van illegale en onveilige producten te voorkomen. Deze sanctie markeert een significante stap in de handhaving van de nieuwe EU-wetgeving en onderstreept de toenemende druk op online platforms om de veiligheid van consumenten te waarborgen.

Wat is er gebeurd?

De Europese Commissie heeft AliExpress beboet vanwege een reeks tekortkomingen in de manier waarop het platform omgaat met illegale producten, waaronder namaakwaren, onveilig speelgoed en gevaarlijke cosmetica. De boete, een recordbedrag binnen de DSA-handhaving, is het resultaat van een onderzoek dat aantoonde dat AliExpress niet adequaat controleert wat er op het platform wordt aangeboden. Producten die in de EU verboden zijn, blijven soms wekenlang zichtbaar in advertenties of worden als aanbevolen product gepresenteerd aan gebruikers.

De Commissie stelt dat AliExpress onvoldoende personeel inzet om de verkoop van deze producten te monitoren en te verwijderen. Dit gebrek aan toezicht heeft geleid tot situaties waarin gevaarlijke producten, die potentieel de gezondheid en veiligheid van consumenten in gevaar brengen, langdurig beschikbaar waren voor verkoop. De DSA vereist dat online platforms actieve maatregelen nemen om dergelijke overtredingen te voorkomen en te bestrijden.

De boete van 550 miljoen euro is een percentage van de jaaromzet van AliExpress in de EU, wat de ernst van de overtredingen en de impact op de consumentenmarkt benadrukt. De Commissie heeft AliExpress ook opgedragen om de interne processen te verbeteren en een effectiever systeem te implementeren voor het opsporen en verwijderen van illegale producten.

Achtergrond en context

De Digital Services Act (DSA) is een recente EU-wetgeving die in december 2020 is aangenomen en in 2024 volledig van kracht werd. De wet is ontworpen om de verantwoordelijkheid van online platforms te vergroten voor de inhoud die op hun platformen wordt gedeeld en om de veiligheid en fundamentele rechten van gebruikers te beschermen. De DSA legt specifieke verplichtingen op aan ‘zeer grote online platforms’ (VLOP’s), zoals AliExpress, vanwege hun grote bereik en potentiële impact op de EU-markt.

AliExpress, een dochteronderneming van het Chinese e-commerce gigant Alibaba, is een populair platform voor consumenten in de EU die op zoek zijn naar betaalbare producten. De enorme omvang van het platform, met miljoenen verkopers en een breed scala aan producten, maakt het echter ook een aantrekkelijk doelwit voor illegale handel. De wetgeving is bedoeld om een eerlijker en veiliger online handelsomgeving te creëren, en om de concurrentie te bevorderen.

De DSA introduceert een risicogebaseerde aanpak, waarbij de verplichtingen voor online platforms afhangen van hun grootte en het type diensten die ze aanbieden. VLOP’s moeten onder meer een klachtenprocedure hebben, transparant zijn over hun algoritmen en maatregelen nemen om de verspreiding van illegale inhoud te voorkomen. De boete voor AliExpress is een eerste belangrijke testcase voor de handhaving van de DSA en zal waarschijnlijk een precedent scheppen voor toekomstige sancties.

Reacties en gevolgen

De Europese Commissie heeft benadrukt dat de boete een duidelijke waarschuwing is voor andere online platforms om hun verantwoordelijkheid te nemen voor de inhoud die op hun platformen wordt gedeeld. De Commissie zal de implementatie van de verbeteringen door AliExpress nauwlettend volgen en kan verdere sancties opleggen als de overtredingen aanhouden. De boete kan een domino-effect veroorzaken, waarbij andere platforms worden gedwongen hun praktijken te herzien om aan de DSA-eisen te voldoen.

AliExpress heeft nog geen officiële reactie gegeven op de boete, maar het bedrijf zal waarschijnlijk maatregelen moeten nemen om de interne processen te verbeteren en de naleving van de DSA te waarborgen. Dit kan leiden tot hogere operationele kosten en een vermindering van het aantal beschikbare producten op het platform, wat mogelijk een impact kan hebben op de consumentenprijs. De boete kan ook de reputatie van AliExpress schaden en het vertrouwen van consumenten ondermijnen.

De zaak AliExpress onderstreept de toenemende internationale spanningen rondom de regulering van online platforms en de bescherming van consumenten. De EU-wetgeving staat in contrast met de minder strenge regelgeving in sommige andere landen, wat kan leiden tot een oneerlijke concurrentiepositie voor bedrijven die actief zijn in de EU. De uitkomst van deze zaak kan de manier waarop online platforms wereldwijd worden gereguleerd, beïnvloeden.