Hongaars Parlement Zet President Sulyok Af in Machtsstrijd tussen Magyar en Orbán

Boedapest – Het Hongaarse parlement heeft vandaag president Tamás Sulyok afgeschaft in een beweging die onderdeel is van een grotere machtsstrijd tussen de nieuwe premier Péter Magyar en zijn voorganger, Viktor Orbán. De stemming, die plaatsvond met een overweldigende meerderheid, markeert een significante verschuiving in de Hongaarse politiek en onderstreept de groeiende invloed van Magyar en zijn partij, Tisza.

De stemming werd bekrachtigd door een grondwetswijziging die Sulyok, die slechts sinds vorig jaar in functie was, uit zijn ambt zet. De wijziging werd met 139 stemmen voor en slechts 6 stemmen tegen aangenomen, waarbij de nationalistische partij Fidesz, onder leiding van de voormalige premier Viktor Orbán, de stemming boycotte. De aangenomen wijziging maakt het mogelijk om presidenten af te zetten zonder hun instemming, een precedent dat Sulyok zelf als een schending van de grondwet beschreef.

Péter Magyar, een recentelijk opgerichte partij, behaalde in april een verrassende overwinning bij de parlementsverkiezingen. Met een mandaat van ruim twee derde van de zetels in het parlement, beschouwt Tisza de afzetting van Sulyok als een cruciale stap in de ontmanteling van het systeem dat door Orbán is gecreëerd. Magyar beschouwt Sulyok als een ‘marionet’ van Orbán en stelt dat de afzetting een noodzakelijke stap is om de democratie in Hongarije te herstellen.

Tamás Sulyok, een 70-jarige jurist, werd in 2024 benoemd tot president en zou een termijn van vijf jaar moeten vervullen. Hij had eerder publiekelijk opgeroepen tot een vrijwillig vertrek, maar weigerde dit te doen. Sulyok had de grondwetswijziging eerder omschreven als een “duidelijke schending van de grondwet” en uitte bezorgdheid over het precedent dat het zou scheppen voor het afzetten van onafhankelijke functionarissen. Als Sulyok de grondwetswijziging niet binnen vijf dagen ondertekent, zal het parlement een formele afzettingsprocedure starten.

De rol van de president in Hongarije is voornamelijk ceremoniëel, maar de president heeft wel de bevoegdheid om wetten te vetoën of ze ter toetsing naar het Grondwettelijk Hof te sturen. Deze bevoegdheden, hoewel beperkt, hebben Sulyok tot een potentiële blokkade voor bepaalde wetten kunnen maken, wat hem tot een doorn in de ogen van Magyar en zijn partij heeft gemaakt.

De spanningen tussen Magyar en Orbán zijn de afgelopen maanden aanzienlijk toegenomen. Orbán, die twintig jaar premier was, werd recentelijk opgevolgd door Magyar, die belooft het land te hervormen en de corruptie die tijdens Orbáns regeerperiode zou hebben plaatsgevonden, aan te pakken. Magyar heeft zich kritisch uitgelaten over Orbáns beleid, met name op het gebied van de rechtsstaat en de relatie met de Europese Unie.

De afzetting van Sulyok is een directe uitvloeisel van deze machtsstrijd en markeert een nieuwe fase in de Hongaarse politiek. Het is onduidelijk hoe de afzetting van Sulyok de relatie tussen Hongarije en de Europese Unie zal beïnvloeden, aangezien Orbáns regering al eerder op gespannen voet stond met de EU over kwesties als de rechtsstaat en de immigratie.

De actie van het parlement heeft binnen Hongarije en daarbuiten verontwaardiging opgewekt. Critici beschuldigen Magyar en zijn partij van een machtsgreep en het ondermijnen van de democratische instellingen. Supporters zien de afzetting als een noodzakelijke stap om de corruptie en de autoritaire tendensen die tijdens Orbáns regeerperiode zouden hebben plaatsgevonden, te bestrijden.

De komende dagen zullen cruciaal zijn om te bepalen hoe Sulyok zal reageren en welke stappen het parlement zal ondernemen als hij de grondwetswijziging niet ondertekent. De situatie blijft in beweging en de gevolgen voor de Hongaarse politiek en de relatie met de EU zijn nog onzeker. De afzetting van Sulyok is een symbolische gebeurtenis die de diepe verdeeldheid in Hongarije en de strijd om de controle over het land blootlegt.

Kernfeiten

* Het Hongaarse parlement heeft president Tamás Sulyok afgeschaft via een grondwetswijziging. * De stemming werd met 139 stemmen voor en 6 stemmen tegen aangenomen, waarbij Fidesz de stemming boycotte. * Premier Péter Magyar beschouwt Sulyok als een ‘marionet’ van voormalig premier Viktor Orbán. * Sulyok omschreef de grondwetswijziging als een schending van de grondwet en een gevaarlijk precedent. * Als Sulyok de wijziging niet ondertekent, start het parlement een afzettingsprocedure. * Magyar’s partij, Tisza, heeft een meerderheid in het parlement en kan grondwetswijzigingen aansturen. * De president heeft een ceremoniële rol, maar kan wetten vetoën of naar het Grondwettelijk Hof sturen. * De afzetting is onderdeel van een machtsstrijd tussen Magyar en Orbán. * Orbán was twintig jaar premier en is nu opgevolgd door Magyar. * De actie heeft verontwaardiging opgewekt en de relatie met de EU kan eronder lijden.

Achtergrond

De afzetting van president Sulyok is een symptoom van een diepere crisis in de Hongaarse politiek. Viktor Orbán heeft de afgelopen jaren een autoritaire koers gevolgd, waarbij de rechtsstaat en de onafhankelijkheid van de instellingen zijn uitgehold. De recente verkiezingen brachten echter een verschuiving teweeg, met de opkomst van Péter Magyar en zijn partij Tisza. Magyar belichaamt een poging om de status quo te doorbreken en de corruptie en de autoritaire tendensen die tijdens Orbáns regeerperiode zouden hebben plaatsgevonden, aan te pakken. De afzetting van Sulyok is een directe aanval op Orbáns erfenis en een poging om de machtsverhoudingen in Hongarije te veranderen. De situatie is complex en de gevolgen voor de Hongaarse politiek en de relatie met de Europese Unie zijn nog onzeker. De actie roept vragen op over de democratische legitimiteit van de procedure en de toekomst van de rechtsstaat in Hongarije.

Media perspectief

De berichtgeving over de afzetting van president Sulyok varieert. RTL Nieuws focust op de directe actie en de rol van Péter Magyar als uitdager van Viktor Orbán. De nadruk ligt op de machtsstrijd en de poging om de invloed van Orbán terug te dringen. Andere internationale media benadrukken de schending van de grondwet en de mogelijke gevolgen voor de rechtsstaat in Hongarije. De toon is overwegend kritisch, met vragen over de democratische legitimiteit van de procedure en de impact op de relatie met de Europese Unie. De berichtgeving weerspiegelt de verdeeldheid in Hongarije en de bezorgdheid over de toekomst van de democratie in het land.