Inflatie daalt, al voelt dat niet zo: ‘Als prijs gelijk blijft valt het niet op, als het duurder wordt wel’

De inflatie in Nederland lijkt te dalen, maar de perceptie van dure prijzen blijft onder de bevolking hardnekkig hoog, een fenomeen dat economen 'gevoelsinflatie' noemen. Hoewel de werkelijke inflatiecijfers een afwijkend beeld schetsen, voelen veel Nederlanders zich nog steeds financieel benadrukt door de aanhoudende prijsstijgingen. ## Wat is er gebeurd? De inflatie in Nederland bedroeg in juni 2026 2,9 procent, een cijfer dat op het eerste gezicht een afname lijkt te suggereren. Echter, de perceptie onder consumenten is dat de inflatie aanzienlijk hoger is, namelijk bijna 8 procent, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Deze discrepantie tussen de werkelijke inflatie en de beleving van de consument wordt 'gevoelsinflatie' genoemd en duidt op een vertekend beeld van de economische realiteit. De stijging van de inflatie is voornamelijk te wijten aan de hogere brandstofprijzen, die bijna 18 procent hoger liggen dan een jaar geleden. Deze prijsstijgingen worden direct doorberekend in de kosten van vakanties en transport, wat de financiële druk op veel huishoudens verhoogt. Tegelijkertijd zijn de prijzen van veel andere goederen en diensten stabiel gebleven of zelfs gedaald, zoals voeding, gas en elektra. Veel huishoudens hebben langlopende energiecontracten afgesloten, waardoor zij de recente stijging van de energieprijzen niet direct ervaren. De perceptie van inflatie wordt dan ook sterk beïnvloed door de persoonlijke uitgavenpatronen; wie weinig rijdt, niet op vakantie gaat en een vast energiecontract heeft, merkt minder van de inflatie dan iemand die afhankelijk is van benzine en frequente reizen maakt. ## Achtergrond en context De huidige inflatiecijfers en de perceptie daarvan zijn onderdeel van een complexer economisch plaatje. De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran heeft een significante impact op de wereldwijde olieprijs, wat direct doorwerkt in de inflatie. Deze geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid op de energiemarkt en beïnvloeden de prijzen van diverse goederen en diensten. De manier waarop inflatie wordt gemeten, speelt ook een rol in de discrepantie tussen de werkelijke cijfers en de perceptie van consumenten. De inflatie wordt berekend als de algemene stijging van het prijspeil, maar individuele uitgavenpatronen verschillen aanzienlijk. Een mandje met goederen en diensten wordt samengesteld om de inflatie te meten, maar dit mandje is niet representatief voor alle huishoudens. De term 'gevoelsinflatie' is niet nieuw; het fenomeen is in eerdere perioden van economische onzekerheid al waargenomen. Psychologische factoren, zoals angst voor de toekomst en negatieve nieuwsberichten, kunnen de perceptie van inflatie versterken, zelfs als de werkelijke prijzen stabiel blijven of dalen. De media spelen hierin een belangrijke rol, door de focus te leggen op prijsstijgingen en de impact daarvan op het dagelijks leven. ## Reacties en gevolgen Economen zoals Frank Notten van het CBS benadrukken het belang van het onderscheid tussen de werkelijke inflatie en de beleving van consumenten. Hij wijst erop dat de gevoelsinflatie een belangrijke indicator is van het consumentenvertrouwen en de economische stemming. Een hoge gevoelsinflatie kan leiden tot een afname van de bestedingen, wat de economische groei kan belemmeren. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft dieper onderzoek gedaan naar de inflatiecijfers om een beter inzicht te krijgen in de oorzaken. De resultaten van dit onderzoek bevestigen dat de stijging van de brandstofprijzen de belangrijkste drijfveer is achter de inflatie. De DNB zal de inflatie blijven monitoren en passende maatregelen nemen om de prijsstabiliteit te waarborgen. De aanhoudende hoge gevoelsinflatie kan leiden tot een verhoogde druk op de lonen, aangezien werknemers een compensatie eisen voor de vermeende hogere kosten van levensonderhoud. Dit zou een vicieuze cirkel kunnen creëren, waarbij loonstijgingen de inflatie verder aanwakkeren. De overheid en het bedrijfsleven zullen de komende tijd de communicatie over inflatie en economische ontwikkelingen nauwlettend moeten volgen om misverstanden en angst te voorkomen.