Het kabinet wil in 2035 25.000 fulltime ambtenaren minder bij de rijksoverheid werken, als onderdeel van een beleidsplan om 3,5 miljard euro te besparen.
De overheid wil in 2035 25.000 fulltime ambtenaren minder in dienst hebben, volgens een brief van staatssecretaris Eric van der Burg (VVD, Slagvaardige Overheid) aan de Tweede Kamer. Dit is onderdeel van een beleidsplan om 3,5 miljard euro te besparen op de rijksoverheid. Het aantal ambtenaren bij de rijksoverheid is sinds 2018 met 40 procent toegenomen, van ruim 113.000 naar ruim 168.000.
Wat verandert er?
De bezuinigingen richten zich vooral op ministeries, inspecties en uitvoeringsdiensten zoals de Sociale Verzekeringsbank, UWV en de Belastingdienst. Uitzonderingen zijn politie, Defensie, het Openbaar Ministerie, ambassades en de veiligheidsdiensten. Volgens Van der Burg moet de overheid ‘eenvoudiger, slimmer en kleiner’ worden. Dit zou kunnen gebeuren door regels te schrappen, meer gebruik te maken van AI en het aantal adviescolleges te verminderen.
De overheid wil jaarlijks minimaal 500 regels schrappen of vereenvoudigen, waarvan de helft betrekking heeft op burgers en professionals. Ook wordt gekeken naar het hervormen van de Wet open overheid, zodat minder ambtenaren nodig zijn om die uit te voeren. De precieze uitwerking van deze hervorming komt pas in 2027.
Wat betekent dit voor de uitvoering?
De uitvoeringsorganisaties, zoals de Belastingdienst en de Dienst Justitiële Inrichtingen, zijn sterk getroffen door de bezuinigingen. Volgens Van der Burg is het een ‘forse opgave’ om de overheid efficiënter te maken. De Algemene Rekenkamer heeft al gewaarschuwd dat bezuinigingen op ambtenaren lastige keuzes vereisen over welk beleid nog wel en welk niet meer te voeren.
"De vraag naar informatie is regelmatig zo breed dat niet meer duidelijk is welke informatie geleverd moet worden."
Er wordt ook gekeken naar het verlagen van het aantal werkplekken: voor twee ambtenaren is op termijn één werkplek beschikbaar. Daarnaast wil het kabinet ict en andere dienstverlening, zoals catering en beveiliging, verder ‘harmoniseren’ om kosten te besparen. De idee is dat wanneer ministeries samen inkopen doen, dit leidt tot minder interne verrekeningen en controles, wat minder functies vereist.
Hoewel Van der Burg benadrukt dat AI geen wondermiddel is, wil hij wel gebruik maken van technologie om de overheid efficiënter te maken. Eerdere bezuinigingsrondes hebben echter vaak geleid tot nieuwe taken en meer inhuur, waardoor het doel van bezuinigingen niet altijd bereikt is.
Veelgestelde vragen
Hoeveel ambtenaren moeten er in 2035 minder zijn?
Volgens het kabinet moeten er in 2035 25.000 fulltime ambtenaren minder bij de rijksoverheid werken.
Welke organisaties zijn uitgezonderd van de bezuinigingen?
Politie, Defensie, het Openbaar Ministerie, ambassades en de veiligheidsdiensten zijn uitgezonderd van de bezuinigingen.
Wat is het doel van de bezuinigingen?
Het doel is om 3,5 miljard euro te besparen en de overheid ‘eenvoudiger, slimmer en kleiner’ te maken.
