Een gevangene, Corné H., staat terecht voor de gijzeling van medewerkers van de gevangenis in Vught, waarbij hij hen met handboeien aan tafel vasthield en dreigde met schilmesjes. De actie, die volgde op een eerdere gijzeling in Ede, heeft geleid tot een strafzaak en een psychologisch onderzoek dat wijst op een hoog risico op herhaling.

Wat is er gebeurd?

Corné H., een 30-jarige gedetineerde, hield in december vorig jaar een aantal medewerkers van de Penitentiaire Inrichting (PI) Vught gegijzeld. Tijdens de gijzeling dwong hij de medewerkers om aan een tafel plaats te nemen, vastgeketend met handboeien. Hij dreigde met schilmesjes die hij van de inrichting had weten te bemachtigen. De gijzeling was onderdeel van een reeks eisen, waaronder medicatie en overplaatsing naar een andere gevangenis, met als uiteindelijke doel plaatsing in een tbs-kliniek.

De rechtbank in Den Bosch behandelt momenteel de zaak. Het Openbaar Ministerie heeft een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf geëist. Tijdens de zitting gaf H. aan dat de gijzelingsactie impulsief was, en niet van tevoren was gepland. Hij had niet verwacht dat een dergelijk incident zich zou herhalen na een eerdere gijzeling in Ede.

Een psycholoog omschreef H. als een persoon die "geen greep krijgt op zichzelf en hoe hij tot dit soort dingen komt." De deskundige concludeerde dat H. verminderd, maar niet volledig ontoerekeningsvatbaar was ten tijde van de gijzeling. Dit betekent dat hij weliswaar de gevolgen van zijn handelen begreep, maar door zijn psychische toestand minder controle had over zijn gedrag.

Achtergrond en context

Corné H. heeft een complex verleden met psychische problemen. Hij heeft onder meer autisme en kampt met stemmenhoren, wat bijdraagt aan zijn verminderde toerekeningsvatbaarheid. In maart 2024 pleegde hij al een gijzeling in een café in Ede, waarbij hij een aantal mensen vasthield. Voor deze actie werd hij veroordeeld tot negen maanden gevangenisstraf en kreeg hij een tbs-maatregel opgelegd.

Na de gijzeling in Ede werd H. overgeplaatst naar de PI Vught. Hij stond op een wachtlijst voor plaatsing in een tbs-kliniek, waar intensievere psychologische begeleiding en behandeling mogelijk is. De overplaatsing naar een andere gevangenis was een direct gevolg van de eerdere gijzelingsactie.

Momenteel verblijft H. in een tbs-kliniek, waar hij in afzondering wordt gehouden vanwege het risico op herhaling van een gijzelingsactie. Deze afzondering is een veiligheidsmaatregel om zowel de patiënt als het personeel te beschermen. De situatie illustreert de complexiteit van het omgaan met gedetineerden met ernstige psychische problemen en de uitdagingen bij het waarborgen van de veiligheid binnen de gevangeniswezen.

Reacties en gevolgen

De gijzeling in Vught heeft geleid tot kritiek op de veiligheidsprocedures binnen de gevangenis. Het feit dat H. toegang kon krijgen tot schilmesjes en de mogelijkheid had om medewerkers te gijzelen, roept vragen op over de beveiliging en de controle op wapens in de gevangenis. De betrokken medewerkers hebben naar verluidt een lange nasleep te verwerken, wat de impact van de gebeurtenis onderstreept.

Het Openbaar Ministerie heeft een voorwaardelijke straf geëist, wat suggereert dat er rekening wordt gehouden met de verminderde toerekeningsvatbaarheid van H. Echter, de eerdere gijzeling in Ede en het hoog risico op herhaling spelen waarschijnlijk ook een rol in de strafeis. De uitkomst van de strafzaak zal bepalend zijn voor de verdere behandeling en begeleiding van H.

De gebeurtenis heeft ook de discussie over de plaatsing van gedetineerden met psychische problemen in de gevangenis weer aangewakkerd. Er wordt steeds vaker gepleit voor meer gespecialiseerde zorg en behandelingsmogelijkheden binnen de gevangenis, en voor een snellere plaatsing in tbs-klinieken voor gedetineerden die daarvoor in aanmerking komen.