Nijpend tekort aan neurologen, acute zorg komt onder druk: ‘Steeds groter, landelijk probleem’

Een nijpend tekort aan neurologen in Nederland leidt tot steeds langere wachttijden voor patiënten en zet de acute zorg onder druk, waarbij de behandeling van aandoeningen zoals een herseninfarct in sommige gevallen ‘nog maar net rond te breien’ is. De problemen, die zich eerst in de randprovincies voordeden, rukken nu op naar het binnenland, met als gevolg dat patiënten soms meer dan anderhalf jaar moeten wachten op een behandeling. ## Wat is er gebeurd? Over het gehele Nederlandse zorglandschap heen zijn de wachttijden voor neurologische behandelingen aanzienlijk toegenomen. Ziekenhuizen in diverse regio’s, van Groningen tot Zeeland en Hardenberg, kampen met een tekort aan neurologen, wat resulteert in lange wachttijden voor poliklinische afspraken. In sommige gevallen loopt de wachttijd op tot 110 dagen, terwijl in andere gevallen een half jaar tot anderhalf jaar voor een behandeling nodig is. Deze situatie heeft geleid tot de stillegging van minder urgente zorg en zelfs patiëntenstops in bepaalde ziekenhuizen, zoals het Ommelander Ziekenhuis Groningen, waar een wachtlijst van 1200 patiënten tot stand kwam. De Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) waarschuwt dat de acute zorg, met name voor patiënten met een herseninfarct, onder toenemende druk staat. Hoewel de acute zorg op dit moment nog net behouden kan worden, is de situatie fragiel en dreigt de kwaliteit van de zorg in gevaar te komen. De problemen zijn niet nieuw, maar verspreiden zich nu over een groter gebied, waardoor het een landelijk probleem is geworden. Het tekort aan neurologen is een direct gevolg van een mismatch tussen het aantal beschikbare specialisten en de groeiende vraag naar neurologische zorg. Het aantal neurologen dat opgeleid wordt, is onvoldoende om de vacatures te vullen, en het aantal opleidingsplaatsen wordt bepaald door het ministerie. Hoewel het ministerie recentelijk heeft besloten om het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen met elf te verhogen, is dit slechts een kleine stap en biedt het geen oplossing voor de acute tekorten. ## Achtergrond en context De tekorten in de neurologische zorg zijn niet plotseling ontstaan. Jarenlang was er al een toenemende vraag naar specialistische zorg, terwijl het aantal neurologen niet in dezelfde mate toenam. Dit werd versterkt door de vergrijzing van de bevolking, waardoor het aantal mensen met neurologische aandoeningen toeneemt. Bovendien heeft de COVID-19 pandemie de druk op de zorgsector verder vergroot, waardoor de wachttijden nog langer zijn geworden. Het opleidingsproces tot neuroloog is lang en complex, en duurt gemiddeld zes tot zeven jaar. Dit betekent dat de effecten van de recente beslissing om het aantal opleidingsplaatsen te verhogen pas over enkele jaren zichtbaar zullen zijn. De NVN benadrukt dat er structurele maatregelen nodig zijn om het tekort aan neurologen op de lange termijn aan te pakken. De situatie in het Ommelander Ziekenhuis Groningen illustreert de ernst van de problematiek. De lange wachttijden leidden tot een situatie waarin de ziekenhuisdirectie gedwongen werd om de minder urgente zorg te staken en een patiëntenstop in te voeren, om de beschikbare middelen te concentreren op de meest dringende gevallen. Dit heeft een negatieve impact op de patiëntenzorg en de toegankelijkheid van specialistische behandeling. ## Reacties en gevolgen De NVN heeft herhaaldelijk de aandacht gevestigd op het toenemende tekort aan neurologen en de gevolgen voor de patiëntenzorg. De organisatie pleit voor een structurele verhoging van het aantal opleidingsplaatsen, een betere verdeling van neurologen over het land en een verbetering van de werkomstandigheden om neurologen te behouden en aan te trekken. De lange wachttijden hebben een directe impact op de kwaliteit van leven van patiënten. Niet alleen leidt het tot onzekerheid en angst, maar kan het ook de progressie van de aandoening versnellen. In sommige gevallen kan de vertraagde diagnose en behandeling leiden tot blijvende schade. De situatie roept vragen op over de toekomstige toegankelijkheid van specialistische zorg in Nederland. Als het tekort aan neurologen niet wordt aangepakt, dreigen de wachttijden verder te verlengen en de kwaliteit van de zorg verder te verslechteren. De recente beslissing om het aantal opleidingsplaatsen te verhogen is een stap in de goede richting, maar er zijn meer structurele maatregelen nodig om het probleem op te lossen. Kernfeiten - Wachttijden voor neurologische behandelingen nemen toe in heel Nederland. - De acute zorg voor patiënten met een herseninfarct staat onder druk. - Ziekenhuizen in diverse regio’s kampen met een tekort aan neurologen. - Het Ommelander Ziekenhuis Groningen heeft een patiëntenstop ingevoerd. - Het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen wordt met elf verhoogd, maar dit is een kleine stap. - De vergrijzing van de bevolking draagt bij aan de toenemende vraag naar neurologische zorg. - De COVID-19 pandemie heeft de druk op de zorgsector verder vergroot. - De NVN pleit voor structurele maatregelen om het tekort aan neurologen aan te pakken. - Lange wachttijden hebben een negatieve impact op de kwaliteit van leven van patiënten. - De toekomstige toegankelijkheid van specialistische zorg in Nederland is in gevaar. Media perspectief De verschillende bronnen (alle vijf de genoemde) benaderen het nieuws op een vergelijkbare manier, waarbij de focus ligt op de toenemende wachttijden en de negatieve gevolgen voor de patiëntenzorg. Alle bronnen benadrukken de urgentie van de situatie en de noodzaak van structurele maatregelen om het probleem op te lossen. De bronnen geven de NVN een prominente rol als waakhond en pleitbezorger voor de patiëntenzorg. De focus ligt consistent op de impact van het tekort op de patiënt en de zorgverlening.