Opnieuw drones gespot bij gevoelige locaties: zwerm vliegt 's nachts langs kerncentrale Borssele

Een zwerm drones heeft in november vorig jaar meerdere keren rond gevoelige locaties in Nederland gevlogen, waaronder de kerncentrale in Borssele en een Amerikaans containerschip, zo blijkt uit interne documenten. De incidenten, die destijds slechts fragmentarisch naar buiten kwamen, roepen vragen op over de veiligheid van kritieke infrastructuur en de mogelijke betrokkenheid van kwaadwillende actoren.

Wat is er gebeurd?

In november vorig jaar werden in Nederland en omringende landen herhaaldelijk meldingen gedaan van onbekende drones die boven diverse gevoelige locaties vlogen. Deze locaties omvatten vliegvelden, militaire complexen, havens en chemische fabrieken, wat al snel tot bezorgdheid leidde bij de autoriteiten. Een specifieke zwerm drones werd in de avond van 12 november gesignaleerd bij Domburg, waarna later die nacht vier drones bij Vlissingen en Terneuzen werden waargenomen.

Wat destijds niet publiek werd gemaakt, is dat deze zwerm drones ook in de buurt van de kerncentrale van EPZ in Borssele is geweest. Volgens interne communicatie van het Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing (DCC) vloog de droneformatie mogelijk door de no-flyzone rondom de centrale op een hoogte van ongeveer 500 meter, voordat ze terug de zee in vloog. De ernst van de situatie leidde ertoe dat het DCC een e-mail met de melding naar de minister, staatssecretaris en de ambtelijke top van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stuurde.

De gebeurtenis in Borssele volgt kort na een soortgelijk incident in België, waar drie dagen eerder drones boven de kerncentrale van Doel werden gespot. Dit patroon van drone-observaties nabij kerncentrales en andere strategische locaties suggereert een mogelijk georganiseerde campagne of een toenemende trend van ongeautoriseerde drone-activiteit. De precieze herkomst en het doel van de drones blijven onduidelijk, wat de zorgen over de veiligheid verder vergroot.

Achtergrond en context

De kerncentrale van Borssele, beheerd door EPZ, is een cruciale energiebron voor Nederland en wordt beschouwd als een vitale infrastructuur. De no-flyzone rondom de centrale is ingesteld om de veiligheid te waarborgen en ongeautoriseerde toegang te voorkomen. Het overtreden van deze zone is een serieuze overtreding en kan leiden tot juridische gevolgen en een onderzoek naar de betrokkenen.

De recente drone-incidenten vinden plaats in een context van toenemende zorgen over de veiligheid van kritieke infrastructuur in Europa. De oorlog in Oekraïne heeft de aandacht voor de kwetsbaarheid van energievoorziening en andere essentiële diensten vergroot. Verschillende landen hebben maatregelen genomen om hun infrastructuur beter te beschermen tegen fysieke en cyberaanvallen.

De opkomst van relatief goedkope en gemakkelijk verkrijgbare drones heeft de mogelijkheden voor ongeautoriseerde observatie en potentiële sabotage vergroot. Hoewel drones veel praktische toepassingen hebben, zoals inspectie en landbouw, kunnen ze ook worden ingezet voor criminele of terroristische doeleinden. De moeilijkheid om drones te identificeren en hun oorsprong te traceren maakt het bestrijden van ongeautoriseerde drone-activiteit een complexe uitdaging.

Reacties en gevolgen

De openbaarmaking van de drone-incidenten heeft geleid tot kritiek op de overheid, met name op het gebied van de informatievoorziening. Het feit dat de gebeurtenis bij de kerncentrale in Borssele aanvankelijk niet openbaar werd gemaakt, heeft vragen opgeworpen over de transparantie van de crisisbeheersing. De minister en staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat hebben aangekondigd een onderzoek te starten naar de omstandigheden rondom de drone-observaties en de communicatieprocedures.

EPZ, de beheerder van de kerncentrale, heeft aangegeven de veiligheidsprotocollen te herzien en de beveiliging rondom de centrale te versterken. Dit kan onder meer inhouden dat er meer toezicht wordt gehouden, zowel visueel als met behulp van geavanceerde detectiesystemen. De politie en de Kustwacht hebben hun samenwerking op het gebied van drone-detectie en -bestrijding versterkt.

De incidenten hebben ook geleid tot een hernieuwde discussie over de regulering van drones in Nederland. Er wordt overwogen om de regels aan te scherpen, bijvoorbeeld door strengere eisen te stellen aan drone-registratie en -vliegverbieden uit te breiden. De overheid is ook bezig met het ontwikkelen van technologieën om drones te detecteren, te identificeren en indien nodig te neutraliseren.