Na de recente excuses van premier Rob Jetten voor de onterechte behandeling van de Molukse gemeenschap, richten oud-politieagenten hun blik op erkenning voor de moeilijke positie waarin zij zich in de jaren zeventig bevonden. Deze oud-agenten, die destijds werkten tijdens de escalerende spanningen en gewelddadige incidenten in plaatsen als Assen, voelen zich nu geroepen om hun ervaringen en de impact van het toenmalige beleid te delen.

Wat is er gebeurd?

Een maand na de officiële excuses van premier Jetten voor de manier waarop de Molukse gemeenschap in Nederland is behandeld, doen oud-politieagenten een beroep op erkenning. Deze agenten dienden in de jaren zeventig, een periode waarin de relatie tussen de Molukse gemeenschap en de Nederlandse staat bijzonder gespannen was. Met name in Assen, waar de spanningen hoog opliepen, voelden agenten zich genoodzaakt hard op te treden tegen Molukse jongeren, vaak als gevolg van een beleid dat als "lik op stuk" werd omschreven.

De agenten geven aan dat het beleid van bovenaf kwam en dat zij, ondanks hun persoonlijke bezwaren, gedwongen waren dit uit te voeren. Ze ervaren nu een gevoel van onrechtvaardigheid, omdat hun optreden, hoe noodzakelijk het ook leek in die tijd, de frustratie en het geweld onder de Molukkers juist verder aanwakkerten. De recente excuses van de premier hebben deze gevoelens van onbehagen en het verlangen naar erkenning versterkt.

Brigadier Ed Jissink, die in de jaren zeventig bij de politie in Assen werkte, omschrijft de sfeer als een systeem van repressie, waarin de politie de absolute macht had. Hij en zijn collega’s voelen zich nu geconfronteerd met de vraag hoe zij omgingen met de situatie en de impact die hun handelen had op de Molukse gemeenschap. Dit alles leidt tot een heroverweging van de gebeurtenissen en de rol van de politie daarin.

Achtergrond en context

De spanningen tussen de Molukse gemeenschap en de Nederlandse staat zijn geworteld in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog van 1945-1949. Molukse beroepsmilitairen vochten aan de Nederlandse kant, in de hoop dat dit zou leiden tot een onafhankelijke Molukse staat. Na de oorlog werden deze mannen en hun families door Indonesië als landverraders beschouwd en mochten niet terugkeren naar hun geboortegrond.

In 1951 haalde Nederland de Molukse mannen en hun families naar Nederland, met de belofte van een nieuw bestaan. Echter, na hun ontslag uit militaire dienst werden zij geconfronteerd met erbarmelijke leefomstandigheden en een gebrek aan perspectief. Dit, in combinatie met het ontbreken van een onafhankelijke Molukse staat, leidde tot frustratie en uiteindelijk tot protesten en gewelddadige incidenten.

De protesten begonnen aanvankelijk vreedzaam, maar de harde aanpak van de politie, met name in Assen, escaleerde de situatie. Incidenten zoals de gijzeling in het provinciehuis van Assen, waarbij twee doden vielen, en de treinkaping bij De Punt, versterkten de negatieve perceptie van de Molukse gemeenschap en leidden tot een verder wantrouwen jegens de Nederlandse autoriteiten. De term "lik op stuk" werd een symbool voor de harde en repressieve aanpak van de politie.

Reacties en gevolgen

De recente excuses van premier Jetten zijn een poging om de historische onrechtvaardigheid te erkennen en de relatie met de Molukse gemeenschap te herstellen. De oproep van de oud-politieagenten tot erkenning laat zien dat de verwerking van het verleden een complex en langdurig proces is. Het benadrukt ook de noodzaak om de rol van de politie in die tijd kritisch te evalueren en de impact van het beleid op de Molukse gemeenschap te begrijpen.

De oud-agenten hopen met hun verhaal bij te dragen aan een eerlijker beeld van de gebeurtenissen en de moeilijke positie waarin zij zich bevonden. Ze willen niet ontkennen dat er fouten zijn gemaakt, maar wel erkenning voor de persoonlijke dilemma's en de druk waarmee zij te maken hadden. De erkenning zou een eerste stap kunnen zijn naar een betere verzoening en een constructievere dialoog tussen de Molukse gemeenschap en de Nederlandse staat.

Het is nog onduidelijk welke vorm de erkenning voor de oud-agenten zal aannemen. Mogelijk gaat het om een officiële blijk van waardering, een platform voor het delen van hun ervaringen, of een vorm van psychologische ondersteuning. De discussie over de rol van de politie in het verleden en de verantwoordelijkheid van de staat voor de gevolgen van het beleid zal naar verwachting nog lang doorgaan.