Recordaantal tekenbeten tijdens extreem hete dagen in juni, meeste beten in het bos en in eigen tuin

Het aantal tekenbeten in Nederland heeft een recordhoogte bereikt tijdens de extreme hittegolf aan het einde van juni, een trend die zorgwekkend is gezien de toename van de overdraagbare ziekteziekten die teken kunnen overdragen. Het RIVM registreert een ongekende toename van tekenbeten, waarbij een significant deel van de beten plaatsvond in tuinen en bossen. ## Wat is er gebeurd? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft een alarmerend recordaantal tekenbeten vastgesteld tijdens de extreem hete dagen aan het einde van juni. Het monitorsysteem Tekenradar, dat wekelijks gegevens verzamelt van ruim 700 mensen, toonde aan dat meer dan 30 procent van de respondenten een tekenbeet had opgelopen. Dit is de hoogste percentage ooit gemeten sinds de start van Tekenradar in 2022. Naast de wekelijkse vragen, werden via het systeem ook nog eens 800 tekenbeten gemeld, wat de omvang van het probleem verder benadrukt. De piek in tekenbeten is niet geheel onverwacht, aangezien de lente en vroege zomer traditioneel perioden zijn met een toename van tekenactiviteit. De combinatie van warm weer, vakanties en meer mensen die de natuur in trekken, zorgt er doorgaans voor dat teken en mensen vaker in contact komen. Echter, de omvang van de recente toename overtreft alle eerdere observaties en roept vragen op over de invloed van klimaatverandering en andere factoren. De verdeling van de tekenbeten is ook opvallend. In de provincies Drenthe, Groningen en Zeeland werd meer dan 40 procent van de beten opgelopen in de tuin, terwijl in Noord-Holland, Utrecht en Noord-Brabant dit percentage onder de 30 procent lag. Het RIVM heeft geen verklaring voor deze regionale verschillen, maar speculeert dat lokale factoren zoals de aanwezigheid van herten, de vegetatie en de manier waarop mensen hun tuinen onderhouden een rol kunnen spelen. ## Achtergrond en context Tekenaanbeten vormen een groeiend probleem in Nederland, mede door de opwarming van het klimaat. Teken, kleine parasitaire geleedpotigen, leven in bossen, parken en andere groene gebieden. Ze voeden zich met het bloed van zoogdieren, waaronder mensen. Naast de onaangename sensatie van de beet, kunnen teken ziekteverwekkers overdragen, zoals de bacterie *Borrelia burgdorferi*, die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. De ziekte van Lyme kan, indien niet tijdig behandeld, leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, waaronder chronische gewrichtspijn, neurologische problemen en hartklachten. Naast Lyme kunnen teken ook andere ziekten overdragen, zoals babesiose en anaplasmose, hoewel deze minder vaak voorkomen in Nederland. De verspreiding van teken en de daarmee gepaard gaande ziekten is de afgelopen decennia toegenomen, mede door de mildere winters en de toename van populaties van wilde dieren, zoals herten en reeën, die teken als gastheer dienen. Tekenradar is een initiatief van het RIVM om de verspreiding van teken en de incidentie van tekenbeten in Nederland te monitoren. Het systeem is gebaseerd op vrijwillige meldingen van inwoners en levert waardevolle informatie voor de bestrijding van de ziekte van Lyme en andere door teken overdraagbare ziekten. De gegevens van Tekenradar worden gebruikt om risicogebieden in kaart te brengen en om het publiek te informeren over preventieve maatregelen. ## Reacties en gevolgen De resultaten van Tekenradar hebben geleid tot bezorgdheid bij het RIVM en onder gezondheidsexperts. Onderzoeker Kees van den Wijngaard benadrukt dat de extreme hitte van de afgelopen weken de tekenactiviteit heeft verhoogd en waarschijnlijk zal blijven doen. Echter, hij waarschuwt dat langdurige hitte en droogte ook een negatieve invloed kunnen hebben op de tekenpopulatie, omdat ze niet goed tegen uitdroging kunnen. De toename van tekenbeten heeft directe gevolgen voor de volksgezondheid. Meer tekenbeten betekent een grotere kans op de overdracht van ziekteverwekkers en een toename van het aantal gevallen van de ziekte van Lyme en andere infectieziekten. Dit legt een grotere druk op de gezondheidszorg en vereist meer aandacht voor preventie en diagnose. Het RIVM adviseert mensen om na een bezoek aan een risicogebied hun lichaam grondig te controleren op teken en deze zo snel mogelijk te verwijderen. Naast individuele preventieve maatregelen, zijn er ook mogelijkheden voor grootschalige bestrijding van teken, zoals het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het beheren van de vegetatie in risicogebieden. Echter, deze maatregelen zijn vaak controversieel vanwege de mogelijke impact op het milieu en de biodiversiteit. De discussie over de beste manier om met de toenemende tekenproblematiek om te gaan, zal naar verwachting intensiveren.