Recordaantal tekenbeten tijdens extreem hete dagen in juni, meeste beten in het bos en in eigen tuin

Recordaantal tekenbeten heeft zich eind juni voorgedaan in Nederland, waarbij meer dan 30% van de deelnemers aan het Tekenradar-systeem van het RIVM een tekenbeet meldde. Deze piek in tekenbeten, in combinatie met de aanhoudende hitte, roept zorgen op over de verspreiding van Lyme-ziekte en andere door teken overgedragen infecties. ## Wat is er gebeurd? Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft een significant toename van tekenbeten geregistreerd eind juni. Het Tekenradar-systeem, een online platform waar burgers tekenbeten kunnen melden, toonde aan dat meer dan 30% van de ondervraagden een tekenbeet hadden opgelopen. Dit is een recordaantal sinds de oprichting van Tekenradar in 2022. Naast de toegenomen aantallen, werden ook 800 tekenbeten individueel gemeld, wat wijst op een brede verspreiding van de problematiek. De piek in tekenbeten valt samen met een periode van aanhoudende hitte, wat de activiteit van teken bevordert. De geografische spreiding van de tekenbeten is divers, maar er zijn regionale verschillen. In de provincies Drenthe, Groningen en Zeeland wordt een hoger percentage tekenbeten in de tuin geregistreerd (meer dan 40%), terwijl in Noord-Holland, Utrecht en andere gebieden het percentage in het bos hoger ligt (47%). De redenen voor deze verschillen zijn nog niet volledig bekend, maar kunnen te maken hebben met lokale factoren zoals de aanwezigheid van herten (de belangrijkste gastheer van teken) en de vegetatie. Onderzoeker Kees van den Wijngaard van het RIVM benadrukt dat de aanhoudende hitte de activiteit van teken stimuleert, waardoor ze actiever op zoek gaan naar een bloedmaaltijd. Dit verhoogt de kans op tekenbeten bij mensen die buitenshuis zijn. De droogte die mogelijk volgt op deze hittegolf, kan echter ook een negatieve invloed hebben op de tekenpopulatie, omdat ze dan uitdrogen. ## Achtergrond en context Tekenen zijn kleine, bloedzuigende insecten die zich voeden met het bloed van mensen en dieren. Ze komen veel voor in bossen, parken en andere groene gebieden. Tekenen kunnen ziekten overdragen, zoals de Lyme-ziekte en de babesiose. De Lyme-ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi en kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen als deze niet tijdig wordt behandeld. De verspreiding van teken en de daarmee samenhangende ziekten is de afgelopen jaren toegenomen in Nederland. Dit wordt toegeschreven aan klimaatverandering, veranderende landgebruiken en de toename van populaties van herten en andere dieren die als gastheer dienen voor teken. De hittegolf van dit jaar heeft de situatie verder verergerd door de tekenactiviteit te stimuleren. Het Tekenradar-systeem is een belangrijk instrument voor het monitoren van de verspreiding van teken en tekenbeten in Nederland. Door de meldingen van burgers te analyseren, kan het RIVM patronen en trends identificeren en gerichte preventieve maatregelen nemen. Het systeem biedt ook informatie en advies aan burgers over hoe ze zich kunnen beschermen tegen tekenbeten. ## Reacties en gevolgen De toename van tekenbeten roept bezorgdheid op bij artsen en gezondheidsorganisaties. Er wordt aangeraden om na een bezoek aan de natuur de huid goed te controleren op teken en deze zo snel mogelijk te verwijderen. Het is belangrijk om te weten dat een tekenbeet niet altijd direct leidt tot een infectie, maar dat de kans op infectie toeneemt naarmate de teek langer op de huid zit. Het RIVM adviseert om bij klachten na een tekenbeet, zoals koorts, huiduitslag of gewrichtspijn, direct een arts te raadplegen. Vroege diagnose en behandeling van Lyme-ziekte zijn essentieel om ernstige complicaties te voorkomen. De aanhoudende hitte en droogte kunnen ook gevolgen hebben voor de tekenpopulatie op de lange termijn. Hoewel hitte de activiteit van teken stimuleert, kan extreme droogte leiden tot uitdroging en een vermindering van de populatie. De impact van klimaatverandering op de verspreiding van teken en tekenbeten is een complex en voortdurend evoluerend probleem dat verdere studie vereist. Kernfeiten - Recordaantal tekenbeten geregistreerd eind juni (meer dan 30% van de deelnemers aan Tekenradar). - 800 tekenbeten individueel gemeld. - Hittegolf stimuleert tekenactiviteit. - Regionale verschillen in tekenbeten (meer in tuinen in Drenthe, Groningen en Zeeland). - Tekenen kunnen Lyme-ziekte en babesiose overdragen. - Klimaatverandering en veranderende landgebruiken dragen bij aan de verspreiding van teken. - Vroege diagnose en behandeling van Lyme-ziekte zijn essentieel. - Het RIVM adviseert huidcontrole na bezoek aan de natuur en bezoek aan een arts bij klachten. - Extreme droogte kan de tekenpopulatie op lange termijn verminderen. Media perspectief - De meeste media berichten over de recordaantallen tekenbeten en de risico's van Lyme-ziekte. - Sommige media leggen de nadruk op de regionale verschillen in tekenbeten en de rol van de hittegolf. - De berichtgeving benadrukt vaak het belang van preventieve maatregelen en vroege diagnose. - Sommige media geven aandacht aan de complexiteit van de relatie tussen klimaatverandering en de verspreiding van teken.