Recordaantal tekenbeten tijdens extreem hete dagen in juni, meeste beten in bos en eigen tuin

Een recordaantal tekenbeten is geregistreerd in Nederland tijdens de recente hittegolf, waarbij meer dan dertig procent van de ondervraagden een tekenbeet heeft opgelopen. Dit aantal, gemeten door het RIVM via het Tekenradar-systeem, is nog nooit eerder waargenomen en roept zorgen op over de verspreiding van Lyme en andere door teken overgedragen ziekten. ## Wat is er gebeurd? Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) heeft een significant recordaantal tekenbeten geregistreerd tijdens de extreem hete dagen aan het einde van juni. Het Tekenradar-systeem, dat wekelijks gegevens verzamelt van ruim zevenhonderd mensen, toonde aan dat meer dan dertig procent van de respondenten een tekenbeet had opgelopen. Dit is een ongekende uitkomst sinds de oprichting van Tekenradar in 2022. Naast de wekelijkse monitoring werden via individuele meldingen nog eens achthonderd tekenbeten gerapporteerd. De piek in tekenbeten is opvallend, zeker gezien de combinatie van warm weer en vakantietijd, die doorgaans al leiden tot een toename van contact tussen mensen en teken. De data wijzen uit dat een aanzienlijk deel van de beten plaatsvond in de tuin, met name in de provincies Drenthe, Groningen en Zeeland. In andere regio’s, zoals Noord-Holland, Utrecht en Noord-Brabant, was het percentage tuintekenbeten lager. Onderzoeker Kees van den Wijngaard van het RIVM benadrukt dat de huidige hittegolf waarschijnlijk zal leiden tot nog meer tekenbeten. Echter, hij waarschuwt tegelijkertijd dat extreme droogte, zonder neerslag, de leefomgeving van teken negatief kan beïnvloeden en de populatie uiteindelijk kan terugdringen. De teken zijn namelijk niet goed bestand tegen langdurige hitte en droogte. ## Achtergrond en context Teken zijn parasitaire geleedpotigen die zich voeden met het bloed van zoogdieren, waaronder mensen. Ze komen veel voor in bossen, parken en andere groene gebieden, maar kunnen ook in tuinen voorkomen. De tekenpopulatie in Nederland is de afgelopen jaren toegenomen, mede door klimaatverandering en veranderingen in het landgebruik. Lyme-ziekte, een bacteriële infectie die wordt overgedragen door teken, is de meest bekende ziekte die door teken kan worden overgebracht. Symptomen van Lyme-ziekte kunnen variëren van huiduitslag tot gewrichtspijn en neurologische problemen. Vroege behandeling met antibiotica is cruciaal om ernstige complicaties te voorkomen. Naast Lyme-ziekte kunnen teken ook andere ziekten overdragen, zoals babesiose en anaplasmose, hoewel deze minder vaak voorkomen in Nederland. De Tekenradar is een initiatief van het RIVM om de verspreiding van teken en de prevalentie van tekenbeten in Nederland te monitoren. Het systeem is in 2022 opgericht en maakt gebruik van wekelijkse vragenlijsten en individuele meldingen om een beeld te krijgen van de tekenactiviteit in verschillende regio's. De data die via Tekenradar worden verzameld, worden gebruikt om het publiek te informeren over de risico's van tekenbeten en om preventieve maatregelen te adviseren. ## Reacties en gevolgen De recordaantal tekenbeten heeft geleid tot bezorgdheid bij gezondheidsorganisaties en de bevolking. Het RIVM adviseert mensen om zich bewust te zijn van de risico's bij verblijf in gebieden met teken en om preventieve maatregelen te nemen, zoals het dragen van lange mouwen en broeken, het gebruik van insectenwerende middelen en het regelmatig controleren van het lichaam op teken. De toename van tekenbeten kan leiden tot een hogere incidentie van Lyme-ziekte en andere door teken overgedragen ziekten in Nederland. Dit kan een impact hebben op de gezondheidszorg en de economie. Het RIVM benadrukt het belang van vroege detectie en behandeling van Lyme-ziekte om ernstige complicaties te voorkomen. De lokale overheden in de getroffen gebieden, zoals Drenthe, Groningen en Zeeland, overwegen mogelijk aanvullende maatregelen om de tekenpopulatie te beheersen en het risico op tekenbeten te verminderen. Deze maatregelen kunnen onder meer bestaan uit het verwijderen van vegetatie waar teken zich schuilhouden en het informeren van de bevolking over de risico's en preventieve maatregelen.