Ryanair kondigt een significante terugtrekking aan uit België, met het wegtrekken van vijf vliegtuigen uit Charleroi en het schrappen van twee miljoen zitplaatsen, als direct gevolg van een verhoging van de vliegtaks door de federale regering. Deze beslissing, aangekondigd door de Ierse luchtvaartmaatschappij, markeert een belangrijke verschuiving in de Belgische luchtvaartsector en roept vragen op over de aantrekkelijkheid van België als bestemming voor budgetvliegers.

Wat is er gebeurd?

Ryanair heeft aangekondigd dat het vijf vliegtuigen terugtrekt uit zijn basis op Brussels South Charleroi Airport (BSCA) en 2 miljoen zitplaatsen schrapt voor de zomer- en winterperiodes van 2026 en 2027. Deze maatregelen zijn een directe reactie op de geplande verhoging van de vliegtaks, een belasting die van toepassing is op vluchten langer dan 500 kilometer. De verhoging, die in werking treedt op 1 januari 2027, brengt de belasting omhoog van 5 naar 7 euro per vlucht.

De beslissing om de capaciteit te verminderen, is een duidelijke demonstratie van Ryanair’s ongenoegen over het beleid van de Belgische regering. Volgens Ryanair-CEO Eddie Wilson is de verhoging "absurd" en ondermijnt deze de concurrentiepositie van België ten opzichte van andere Europese landen. Het bedrijf heeft premier De Wever herhaaldelijk verzocht om de plannen voor de belastingverhoging te heroverwegen, maar zonder succes.

Deze terugtrekking van vliegtuigen en zitplaatsen heeft directe gevolgen voor passagiers, die waarschijnlijk te maken zullen krijgen met minder vluchten en mogelijk hogere ticketprijzen. De impact zal vooral gevoeld worden door reizigers uit de regio Antwerpen en Brabant, die vaak Charleroi aanwenden voor goedkopere vluchten.

Achtergrond en context

De vliegtaks is een onderwerp van discussie in België al geruime tijd. De oorspronkelijke invoering was bedoeld om de milieu-impact van de luchtvaart te verminderen en de overheidsinkomsten te verhogen. Echter, de belasting is al eerder onderwerp van kritiek geweest, met name van de luchtvaartindustrie die stelt dat het de concurrentiepositie van Belgische luchthavens aantast.

De geplande verhoging van de belasting, van 5 naar 7 euro, was aanvankelijk zelfs hoger, met een voorstel tot 10 euro. Deze eerdere versie werd uiteindelijk verworpen, maar de huidige verhoging is nog steeds aanzienlijk. De timing van de verhoging is problematisch, aangezien concurrerende Europese landen zoals Zweden, Hongarije, Slovakije, en regio's in Italië en Albanië juist hun luchtvaartbelastingen afschaffen om het toerisme en de werkgelegenheid te stimuleren.

Ryanair heeft al langer kritiek op bijkomende belastingen in de luchtvaartsector, waarbij het bedrijf stelt dat dergelijke maatregelen de vraag afremmen en de kosten voor reizigers verhogen. De Ierse luchtvaartmaatschappij heeft een strategie van prijsconcurrentie, en extra belastingen maken het moeilijker om deze strategie te handhaven. De terugtrekking van capaciteit is een poging om de druk op de Belgische regering te verhogen en de belastingverhoging te heroverwegen.

Reacties en gevolgen

De aankondiging van Ryanair heeft al geleid tot kritiek van verschillende hoeken. De oppositiepartijen hebben de regering verweten dat het beleid de Belgische luchtvaartsector schaadt en passagiers benadeelt. De lokale economie rond Charleroi Airport, die sterk afhankelijk is van Ryanair, vreest voor banenverlies en een afname van het toerisme.

De verhoging van de vliegtaks en de daaropvolgende reactie van Ryanair, kunnen een domino-effect hebben op andere luchtvaartmaatschappijen en luchthavens in België. Andere budgetmaatschappijen kunnen overwegen om hun activiteiten in België te verminderen, wat leidt tot minder vluchten en hogere ticketprijzen voor reizigers.

De situatie wordt verder gecompliceerd door de aankondiging dat Eindhoven Airport volgend jaar een aantal maanden gesloten zal zijn voor verbouwing. Dit dwingt veel Brabanders om alternatieve luchthavens te zoeken, waardoor de aantrekkelijkheid van Charleroi Airport verder afneemt. De situatie benadrukt de delicate balans tussen overheidsbeleid, economische belangen en de concurrentiepositie van de luchtvaartsector.