De traditionele grensoversteek voor goedkopere sigaretten wordt voor Nederlanders minder aantrekkelijk, aangezien Duitsland de komende jaren de accijnzen op tabaksproducten significant verhoogt. Deze stapsgewijze verhoging zal de prijs van een pakje sigaretten in 2030 bijna gelijk trekken met de prijzen in Nederland.

Wat is er gebeurd?

Duitsland verhoogt de accijnzen op sigaretten en andere tabaksproducten in de komende vier jaar. Deze verhoging is niet eenmalig, maar vindt stapsgewijs plaats, waardoor de prijs van een pakje sigaretten geleidelijk zal stijgen. In 2027 zal een pakje sigaretten gemiddeld €9,10 kosten, in 2028 €9,91, in 2029 minimaal €10,81 en in 2030 €11,78. Momenteel kost een pakje sigaretten in Duitsland ongeveer €8.

De stapsgewijze aanpak is een bewuste keuze van de Duitse overheid, in tegenstelling tot een directe, grotere verhoging. Deze strategie is bedoeld om de economische impact te spreiden en te voorkomen dat consumenten massaal overstappen op illegale import. De verhoging geldt niet alleen voor sigaretten, maar ook voor andere rookwaren en e-sigaretten, waardoor ook vapers te maken krijgen met hogere prijzen.

De huidige prijs van een pakje sigaretten in Nederland varieert tussen €11,10 en €14,00, afhankelijk van het merk en de verkooppunt. Dit prijsverschil heeft in het verleden veel Nederlanders ertoe aangezet om naar Duitsland te reizen om sigaretten te kopen, een praktijk die nu steeds minder rendabel zal worden.

Achtergrond en context

De beslissing om de accijnzen te verhogen, is ingegeven door de wens van de Duitse overheid om de volksgezondheid te beschermen en het aantal rokers, met name onder jongeren, te verminderen. Duitsland heeft te kampen met een relatief hoog rookpercentage, waarbij bijna 20% van de 15-plussers rookt. Dit percentage ligt hoger dan in veel andere Europese landen, wat de druk op de gezondheidszorg verhoogt.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft Duitsland recentelijk bekritiseerd vanwege de relatief lage accijnzen op tabaksproducten. De WHO pleit voor hogere prijzen om roken te ontmoedigen en de volksgezondheid te verbeteren. De huidige maatregel is dan ook een reactie op deze internationale druk en een poging om de Duitse gezondheidsbeleid in lijn te brengen met internationale standaarden.

De verhoging van de accijnzen is een terugkerend fenomeen in veel Europese landen. De Nederlandse overheid heeft in het verleden ook meerdere malen de accijnzen op tabaksproducten verhoogd, met als doel het roken te ontmoedigen en de staatsinkomsten te verhogen. Deze maatregelen hebben in het verleden geleid tot een afname van het aantal rokers, maar ook tot een toename van grensoverstijgend winkelen.

De Duitse overheid is zich bewust van de mogelijkheid dat de verhoging van de accijnzen leidt tot meer illegale import van sigaretten. Om dit tegen te gaan, worden er extra maatregelen genomen om de grenscontroles te intensiveren en de strijd tegen de illegale handel in tabaksproducten aan te scherpen.

Reacties en gevolgen

De Duitse overheid verdedigt de stapsgewijze verhoging van de accijnzen als een pragmatische aanpak om de volksgezondheid te beschermen zonder de economie te ontwrichten. Critici, zoals de boulevardkrant Bild, betogen dat de ‘salami-tactiek’ ineffectief is en de overheid zou moeten overgaan tot een directere verhoging. Het ministerie van Financiën reageerde ontwijkend, waarbij werd benadrukt dat de maatregel gericht is op de bescherming van de volksgezondheid.

Voor Nederlandse sigarettenrovers betekent de verhoging dat de voordeel van een grensrit aanzienlijk kleiner wordt. De prijsverschillen zullen kleiner worden, waardoor de reiskosten en de tijdsinvestering minder gerechtvaardigd zijn. Dit kan leiden tot een afname van het grensoverstijgend winkelen, maar ook tot een toename van de vraag naar illegale sigaretten.

De verhoging van de accijnzen zal naar verwachting een positief effect hebben op de volksgezondheid, door het aantal rokers te verminderen en de gezondheidszorgkosten te verlagen. Echter, de maatregel kan ook negatieve economische gevolgen hebben, zoals een afname van de inkomsten voor de detailhandel en een verlies aan banen in de tabaksindustrie.

De stapsgewijze verhoging biedt de Duitse overheid de mogelijkheid om de effecten van de maatregel te monitoren en indien nodig bij te sturen. De komende jaren zullen uitwijzen of de verhoging van de accijnzen daadwerkelijk leidt tot een significante afname van het aantal rokers en een verbetering van de volksgezondheid.