Nederlanders die regelmatig de grens oversteken om in Duitsland goedkopere sigaretten te kopen, zullen in de toekomst minder voordeel behalen, aangezien de Duitse overheid de komende jaren stapsgewijs de accijnzen op tabaksproducten verhoogt. Deze verhoging maakt sigaretten in Duitsland bijna even duur als in Nederland, en is bedoeld om het roken onder jongeren en volwassenen te ontmoedigen.

Wat is er gebeurd?

De Duitse overheid heeft besloten de accijnzen op sigaretten en andere rookwaren de komende vier jaar geleidelijk te verhogen. Deze stapsgewijze verhoging is bedoeld om de prijs van een pakje sigaretten te verhogen, waardoor het minder aantrekkelijk wordt voor rokers. Momenteel kost een pakje sigaretten in Duitsland gemiddeld 8 euro, maar deze prijs zal stijgen naar ongeveer 9,10 euro in 2027, 9,91 euro in 2028, ten minste 10,81 euro in 2029 en uiteindelijk 11,78 euro in 2030. Deze ontwikkeling heeft direct invloed op Nederlandse consumenten die regelmatig naar Duitsland reizen om sigaretten te kopen.

De verhoging is niet alleen van toepassing op sigaretten; ook e-sigaretten worden duurder. Dit maakt deel uit van een bredere strategie om het gebruik van alle vormen van tabak te ontmoedigen en de volksgezondheid te verbeteren. De Duitse overheid hanteert een ‘salami-tactiek’ in plaats van een directe, grote verhoging, wat tot kritiek heeft geleid. Het ministerie van Financiën verweert zich door te stellen dat de maatregelen gericht zijn op de bescherming van de volksgezondheid.

De huidige prijs van een pakje sigaretten in Nederland varieert tussen de 11,10 en 14,00 euro, afhankelijk van het merk en de verkooppunt. Het prijsverschil met Duitsland was tot nu toe een belangrijke reden voor veel Nederlanders om de grens over te steken. De komende verhogingen zullen dit prijsverschil aanzienlijk verkleinen, waardoor de voordelen van grensoverschrijdend winkelen afnemen.

Achtergrond en context

Duitsland heeft, net als andere Europese landen, te maken met een aanhoudend probleem van roken, vooral onder jongeren. Volgens het Duitse Bureau voor Statistiek Destatis rookt bijna 20% van de 15-plussers in Duitsland, wat een aanzienlijk percentage is. Hoewel de populariteit van sigaretten nog steeds de grootste is (78,5%), neemt het gebruik van alternatieve tabaksproducten, zoals e-sigaretten, ook toe (9,2%). De verhoging van de accijnzen is een poging om dit percentage te verlagen en de negatieve gevolgen van roken op de volksgezondheid te verminderen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft Duitsland recentelijk bekritiseerd vanwege de relatief lage accijnzen op tabaksproducten in vergelijking met andere Europese landen. De WHO pleit voor hogere accijnzen als een effectief middel om roken te ontmoedigen en de volksgezondheid te beschermen. De Duitse overheid lijkt nu te reageren op deze kritiek en de aanbevelingen van de WHO door de accijnzen te verhogen.

De stapsgewijze verhoging van de accijnzen is een bewuste keuze om de impact op rokers te verzachten en te voorkomen dat mensen massaal de grens oversteken om goedkopere sigaretten te kopen. Een abrupte, grote verhoging zou mogelijk een zwarte markt creëren en de belastinginkomsten verminderen, omdat rokers naar het buitenland zouden gaan. De huidige aanpak is bedoeld om een geleidelijke verandering in gedrag te stimuleren.

Reacties en gevolgen

De beslissing van de Duitse overheid om de accijnzen te verhogen, heeft al geleid tot kritiek, met name vanuit de boulevardkrant Bild, die de ‘salami-tactiek’ afkeurt. Critici beargumenteren dat een directe, grotere verhoging effectiever zou zijn in het ontmoedigen van roken. Het ministerie van Financiën verdedigt de aanpak door te wijzen op de focus op de volksgezondheid en het verminderen van het aantal rokers, met name onder jongeren.

De meest directe gevolgen zullen voelbaar zijn voor Nederlandse consumenten die regelmatig naar Duitsland reizen om sigaretten te kopen. De prijsvoordeel dat ze nu ervaren, zal geleidelijk verdwijnen, waardoor de noodzaak om de grens over te steken afneemt. Dit kan leiden tot een afname van het grensoverschrijdend toerisme, met name in grensregio’s.

Naast de economische gevolgen, wordt verwacht dat de verhoging van de accijnzen een positieve impact zal hebben op de volksgezondheid. Door de prijs van sigaretten te verhogen, wordt roken minder aantrekkelijk, met name voor jongeren en mensen met een lager inkomen. Dit kan leiden tot een daling van het aantal rokers en een verbetering van de algehele gezondheid in Duitsland.

De verhoging van de accijnzen op e-sigaretten is een relatief nieuwe ontwikkeling en de langetermijngevolgen hiervan zijn nog onduidelijk. Echter, het is waarschijnlijk dat dit de populariteit van e-sigaretten onder jongeren zal verminderen en de overstap naar traditionele sigaretten kan ontmoedigen.