Het aantal explosies en pogingen daartoe is in Nederland in het eerste halfjaar van 2026 met ruim 17 procent gedaald, een teken van hoop in een jarenlang aanhoudend probleem. Ondanks deze positieve ontwikkeling blijven illegale cobra’s een veelvoorkomend middel in criminele conflicten, en de aandacht voor de achterliggende opdrachtgevers blijft cruciaal.

Wat is er gebeurd?

Het aantal explosies en pogingen daartoe is in het eerste halfjaar van 2026 gedaald van 705 in 2025 naar 581. Deze afname van ruim 17 procent wordt gezien als een eerste stap in de aanpak van het probleem, maar de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten, tevens voorzitter van het landelijk Offensief Tegen Explosies, benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is. Ondanks de daling worden er nog steeds honderden criminele conflicten en persoonlijke ruzies uitgevochten met illegale vuurwerkbommen, zoals cobra's.

De explosies hebben niet alleen impact op de persoon bij wiens voordeur ze worden geplaatst, maar ook op de omliggende buurt en gemeenschap. De angst en onveiligheid die deze aanslagen veroorzaken, raken een breed publiek. De politie onderzoekt momenteel een explosie in Spijkenisse, wat illustreert dat de problematiek nog steeds actueel en wijdverspreid is.

De daling in het aantal explosies wordt toegeschreven aan het landelijke Offensief Tegen Explosies, een samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie, gemeenten, woningcorporaties en het MKB. Deze gezamenlijke aanpak is essentieel om jongeren te beschermen tegen werving door criminelen en om de focus te leggen op het opsporen en aanhouden van tussenpersonen en opdrachtgevers.

Achtergrond en context

Het gebruik van illegale cobra’s en andere explosieven in Nederland is een groeiend probleem geworden, dat zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld tot een vorm van intimidatie en afrekening in criminele milieus. De explosies worden vaak ingezet bij conflicten die variëren van drugsoverdrachten tot persoonlijke vendetta's en ruzies tussen buren. De beschikbaarheid van illegale vuurwerkbommen, vaak via online platforms, draagt bij aan de escalatie van dergelijke conflicten.

De betrokkenheid van jongeren bij de uitvoering van de explosies is een groot zorgpunt. Een aanzienlijk deel van de 334 verdachten die bij het Openbaar Ministerie terechtkwamen, was jonger dan 18 jaar. Deze jongeren worden vaak ingezet voor relatief lage bedragen, soms enkele honderden euro’s, wat wijst op een uitbuiting van kwetsbare groepen door georganiseerde misdaad. Het opsporen en aanpakken van de opdrachtgevers, die vaak buiten schot blijven, is een cruciale uitdaging.

De landelijke aanpak, het Offensief Tegen Explosies, is in het leven geroepen om de samenwerking tussen verschillende instanties te intensiveren en de aanpak van explosiegedreven criminaliteit te verbeteren. De focus ligt niet alleen op het opsporen en aanhouden van daders, maar ook op het voorkomen van toekomstige explosies door middel van gerichte preventie en vroegtijdige interventie. Het MKB speelt een rol in het delen van informatie en het verbeteren van de beveiliging.

Reacties en gevolgen

Burgemeester Carola Schouten benadrukt dat de daling in het aantal explosies een positieve ontwikkeling is, maar waarschuwt dat er nog veel werk te verrichten is. Ze stelt dat elke explosie er een te veel aan is en dat de impact op de omgeving aanzienlijk is. De focus moet liggen op het opsporen van de opdrachtgevers en het voorkomen dat jongeren worden geronseld voor criminele activiteiten.

De politie onderzoekt de explosie in Spijkenisse en werkt samen met andere instanties om de oorzaak te achterhalen en de daders te identificeren. De aanpak van explosiegedreven criminaliteit vereist een integrale aanpak, waarbij de politie, het Openbaar Ministerie, gemeenten en andere betrokkenen hun krachten bundelen. Het verzamelen van informatie uit telefoons en laptops speelt een cruciale rol bij het opsporen van de opdrachtgevers.

De gevolgen van explosiegedreven criminaliteit zijn verstrekkend. Naast de materiële schade en het letsel dat wordt veroorzaakt, leidt het ook tot angst en onveiligheid in de samenleving. De impact op de leefbaarheid van buurten en de psychologische gevolgen voor de slachtoffers zijn aanzienlijk. De aanpak van dit probleem vereist een langetermijnstrategie die gericht is op preventie, handhaving en re-integratie.