19 mei 2026 • Demografie Dossier

Migratie & Demografie

Wie Komt, Wie Gaat, Wie Blijft?

18 miljoen inwoners, 16.8% geboren in het buitenland. Waar komen ze vandaan en waarom?

De Demografische Schok

Op 1 januari 2025 telde Nederland 18 miljoen inwoners. Daarvan was 16.8% in het buitenland geboren. Maar het meest opvallende cijfer: in 2024 waren er 7.000 meer sterfgevallen dan geboorten. De bevolking groeit dus alleen nog door migratie.

Dit dossier brengt de feiten in kaart: wie komt er, van waar, waarom — en wie vertrekt weer?

Follow the Money: Kosten van Migratie

Migratie heeft niet alleen demografische, maar ook financiële gevolgen. De asielopvang kostte in 2023 €2,7 miljard — een stijging van 68% ten opzichte van 2022.

Follow the Money: De kosten per asielzoeker zijn gestegen van €30.400 (reguliere opvang) naar €69.400 (noodopvang). Dit is een verdubbeling van de kosten per persoon. De overheid geeft miljarden uit aan asielopvang, terwijl de discussie over de verdeling van deze kosten blijft.

Daarnaast zijn er indirecte kosten: integratie, taallessen, huisvesting, en de druk op de woningmarkt. De totale kosten van migratie zijn moeilijk exact te kwantificeren, maar lopen in de tientallen miljarden per jaar.

De Cijfers op een Rij

18M

Inwoners (jan 2025)

16.8%

In buitenland geboren

-7K

Natuurlijke aanwas 2024

+102K

Bevolkingsgroei 2024

Bevolking & Buitenlands Geborenen

Percentage buitenlands geboren vs totaal bevolking

Trend: Het percentage buitenlands geborenen stijgt gestaag van 13.5% (2016) naar 16.8% (2025). De totale bevolking groeit van 17.1 naar 18.0 miljoen — maar alleen door migratie, niet door geboorten.

EU vs Niet-EU Migratiesaldo

Migratiesaldo EU vs Niet-EU (x1000)

Shift: Tot 2020 was EU-migratie dominant (arbeidsmigranten uit Polen, Duitsland). Sinds 2021 komt het migratiesaldo vooral uit niet-EU landen. In 2025 daalt het EU-saldo verder door minder Polen en Bulgaren.

Top Herkomstlanden (H1 2025)

Migratiesaldo per land (x1000)

Top Herkomstlanden H1 2025 (%)

Opvallend: Syrie is met 15.500 het grootste migratiesaldo in H1 2025. Oekraïne daalt (van 27.000 in 2024 naar 5.900). India kelderde van 4.900 (2022) naar 1.000 (2025). Polen staat er niet meer bij — het migratiesaldo daalde naar bijna 0.

Waarom Komen Migranten naar Nederland?

EU/EFTA Migranten (2023)

Arbeid44.000
Onbekend / Nederlandse nationaliteit45.000
Studie~15.000
Overig~10.000

Meeste EU-migranten komen voor werk. Velen vertrekken ook weer na enkele jaren.

Niet-EU Migranten (2024)

Gezinsmigratie (aansluiting)40.000
Tijdelijke bescherming (Oekraine)30.000
Asiel~15.000
Werk / Studie~20.000

Niet-EU migranten komen vooral voor gezin of asiel. Deze groep blijft vaker permanent.

Blijven of Vertrekken?

Niet iedereen die naar Nederland komt, blijft. Het CBS volgt immigranten die in 2014 arriveerden. Na 10 jaar:

EU/EFTA Nationaliteit

61%

is weer geemigreerd na 10 jaar

Werk- en studiemigranten vertrekken het vaakst weer

Niet-EU Nationaliteit

55%

is weer geemigreerd na 10 jaar

Gezinsmigranten en asielzoekers blijven vaker

Perceptie vs Realiteit: Wat Denkt Nederland?

Ipsos onderzocht wat Nederlandse kiezers denken over asiel en vluchtelingen — en hoe dat afwijkt van de feiten.

Mythe: "Nederland opvangt veel meer dan andere EU-landen"

43% van de kiezers denkt dit.

Feit: Onjuist. Nederland zit met 1,3 vluchtelingen per 1000 inwoners onder het EU-gemiddelde van 1,5.

Feit: "Nederland keurt asiel vaker goed"

Dit klopt — relatief veel mensen komen uit conflictgebieden met hoge vergunningskans.

Maar: het keuringspercentage daalde van 68% (2023) naar ~40% nu.

Mythe: "Aantal vluchtelingen is toegenomen"

47% denkt dit — ten onrechte.

Feit: 39% heeft het bij het rechte eind. De trend is sinds 2023 dalend.

Feit: "Afgelopen 5 jaar kwamen er meer"

57% beoordeelt dit terecht als juist.

Maar: de trend sinds 2023 is dalend. Het verleden is niet het heden.

Bron: Ipsos — "Aantal vluchtelingen door kiezers vaker overschat dan onderschat" (2026)

De Demografische Verschuiving

Natuurlijke Aanwas wordt Negatief

In 2024 overleden er 7.000 meer mensen dan er geboren werden. In het eerste halfjaar van 2025 was dit verschil al bijna 9.000. Door vergrijzing neemt de sterfte toe en dalen de geboorten. Nederland is volledig afhankelijk van migratie voor bevolkingsgroei.

EU-Migratie Daalt Structureel

Het migratiesaldo uit EU-landen daalt voor het derde jaar op rij. Polen — ooit de grootste groep arbeidsmigranten — zag het saldo dalen van 4.000 naar bijna 0 in twee jaar. Minder Bulgaren komen ook.

Niet-EU Migratie Stijgt

Terwijl EU-migratie daalt, stijgt de instroom uit niet-EU landen. Syrie, Turkije, Irak en Suriname zijn nu de topherkomsten. Deze groepen komen vaker voor gezin of asiel — en blijven vaker permanent wonen.

Spreiding per Gemeente

Hoogste % buitenlandse herkomst	Percentage	Laagste % buitenlandse herkomst	Percentage
Den Haag	~54%	Urk	~4%
Amsterdam	~52%	Achtkarspelen	~5%
Rotterdam	~48%	Dantumadiel	~6%
Eindhoven	~38%	Oldebroek	~7%

Bron: CBS — De ruimtelijke spreiding is niet gelijk. Grote steden concentreren de meeste migranten, terwijl plattelandsgemeenten vrijwel homogeen blijven.

Conclusie: Feiten vs Perceptie

Wat er WÉL van klopt

✓
Nederland groeit alleen nog door migratie — geboorten zijn minder dan sterfgevallen
✓
De meerderheid van EU-migranten vertrekt weer binnen 10 jaar (61%)
✓
Arbeidsmigratie uit Polen is sterk afgenomen
✓
De topherkomst verschuift van Europa naar Azië en het Midden-Oosten

Wat er NIET van klopt

✗
De bevolking groeit niet door "natuurlijke aanwas" — alleen door migratie
✗
De migratie is niet meer voornamelijk arbeidsgerelateerd uit EU-landen
✗
Een significant deel (45%) van niet-EU migranten blijft permanent
✗
De spreiding is extreem ongelijk — sommige steden zijn voor meer dan half migrant

Het Echte Probleem

Nederland staat voor een demografisch breekpunt. De bevolking vergrijst, geboorten dalen, en de groei komt volledig van buitenaf. De samenstelling van die migratie verschuift fundamenteel: van tijdelijke arbeidsmigranten uit Europa naar permanente gezins- en asielmigranten uit Azië en het Midden-Oosten. Dit is geen waardeoordeel — het is een demografische realiteit die politiek en maatschappelijk verreikende gevolgen heeft.

Bronnen & Methodologie

Primair

• CBS — Bevolkingsgroei eerste helft 2025 (nieuwsbericht 2025/31)
• CBS — Hoeveel immigranten komen naar Nederland?
• CBS — Dashboard Bevolking (herkomstindeling)
• CBS — Immi- en emigratie; per maand, geslacht, herkomstland (85484NED)
• CBS — Bevolkingsontwikkeling; maand en jaar (83474NED)

Achtergrond

• CBS — Dossier Asiel, migratie en integratie
• CBS — Hoeveel inwoners hebben een herkomst buiten Nederland?
• IND — Verblijfsvergunningen en migratiemotieven

Methodologie: Cijfers zijn gebaseerd op CBS-bevolkingsstatistieken, immi- en emigratiegegevens, en herkomstlandindelingen. Historische data is afgeleid van officiële CBS StatLine datasets. 2025-cijfers zijn voorlopig (eerste halfjaar). Bij twijfel: check cbs.nl/dossier-asiel-migratie-en-integratie.