DOSSIER #018
VAN POL POT TOT FORTUYN
De Onvertelde Geschiedenis van Rosenmöller & Klaver
Paul Rosenmöller steunde actief het genocidale regime van Pol Pot, demoniseerde Pim Fortuyn met bloederige metaforen — en betuigde nooit spijt. Jesse Klaver noemde die demonisering "heel inspirerend". Waarom wordt GL-PvdA hier nooit op aangesproken?
De Kernvraag
Waarom wordt GroenLinks-PvdA fractievoorzitter Jesse Klaver nooit gevraagd afstand te nemen van Paul Rosenmöller's steun aan het regime van massamoordenaar Pol Pot en Rosenmöller's ophitsende uitspraken over Pim Fortuyn?
Rosenmöller zelf — notabene GL-PvdA fractievoorzitter in de Eerste Kamer — deed dit nooit.
Hoofdstuk 1: Rosenmöller & de Groep Marxisten-Leninisten
Van 1976 tot eind 1982 was Paul Rosenmöller lid van de Groep Marxisten-Leninisten (GML). In het laatste jaar zat hij zelfs in de Centrale Leiding.
Wat was de GML?
- ●Opgericht in 1976 door Amsterdamse studenten na een bezoek aan het stalinistische Albanië
- ●Ideologische leidraden: Mao, Stalin en Pol Pot
- ●Doel: Nederland veranderen in een communistische heilstaat via "gewapende revolutie"
- ●Deed om principiële redenen niet mee aan verkiezingen — socialisme kon alleen via "revolutionair massageweld"
1 mei 1978 — De Brakke Grond, Amsterdam
"Wat wij willen, is de hele burgerlijke wereld naar de verdommenis jagen. Het is deze wereld die wij willen en die wij zullen vernietigen in de gewelddadige revolutie."
— GML-leiding, voorgelezen door een man met bivakmuts op een 1 mei-bijeenkomst
Hoofdstuk 2: Actieve Steun aan Pol Pot's Genocide
~2.000.000
Doden onder Pol Pot's Rode Khmer (1975-1979)
~20% van de Cambodjaanse bevolking
1976–1982
Periode waarin Rosenmöller actief was bij de GML
Incl. na publicatie van knekelfoto's killing fields
De GML besteedde veel tijd aan het bewieroken van het genocidale regime van Pol Pot. Het terreurbewind werd opgehemeld in GML-maandblad Rode Morgen, in pamfletten, vlugschriften en op manifestaties. Ook nadat de eerste knekelfoto's van de killing fields wereldwijd waren gepubliceerd.
"Hun strijd is onze strijd, internationale solidariteit. Leve de wettige regering van democratisch Kampuchea onder leiding van Pol Pot."
— Standaardleuze GML, met Rosenmöller voorop (bron: HP/De Tijd, 17 aug 2007)
De Bedankbrief van Pol Pot
De genegenheid was wederzijds. In 1979 ontvingen de "dear friends" van de GML een hartelijke brief van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Cambodja:
"These noble activities constitute a great encouragement for our people and fighters. Please accept, dear friends, our brotherly sentiments."
— Brief Cambodjaans Ministerie van Buitenlandse Zaken aan GML, afgedrukt in Rode Morgen (1979)
Rosenmöller en zijn kameraden werden bedankt voor hun "militant solidarity and support" aan het regime dat circa twee miljoen mensen vermoordde.
"Van Mao Kun Je Ontzettend Veel Leren"
In 1976 reisde Rosenmöller naar het stalinistische Albanië van dictator Hoxha — waar religieuze lectuur leidde tot bestiale werkkampen of executie — en was tot tranen toe geroerd. Hij zag zich "voor een nagenoeg onmogelijke taak gesteld om dit wereldbeeld ook in ons land te realiseren."
"Van Mao kun je gewoon ontzettend veel leren. Dat is een voorbeeld en dat vind ik nog steeds."
— Paul Rosenmöller, interview 1979
Context: Mao Zedong's regime kostte naar schatting ~20 miljoen mensenlevens door de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie. In 1979 waren deze feiten reeds wereldwijd gedocumenteerd.
"Spijt Is Niet Het Begrip Dat Bij Mij Bovenkomt"
Nooit heeft Rosenmöller spijt betuigd voor zijn steun aan het Pol Pot-regime. In 2004 publiceerde hij het autobiografische boek Een mooie hondenbaan, waarin hij terugblikte op zijn GML-jaren — zonder ook maar één keer de naam Pol Pot te noemen.
Radio 1, 19 juli 2004
Presentator Andries Knevel bevroeg Rosenmöller uitvoerig over zijn verleden als Rode Khmer-propagandist.
"Spijt is niet het begrip dat bij mij bovenkomt."
Toen Knevel doorvroeg, maakte Rosenmöller een jij-bak over het Oude Testament en homoseksualiteit.
VPRO-gids, 2008
Op een vraag over zijn communistische verleden in combinatie met geweldsoproepen:
"Ik denk nu niet ineens: 'Hé jeetje, dat heb ik toen helemaal verkeerd gezien.'"
Citaat Erik van Ree (oud-GML-lid, 1991): "Een keus voor de GML was geen keus voor het communisme in het algemeen, maar voor de meest mensonterende variant daarvan. De grote morele kwestie was onze verdediging van drie van de grootste massamoordenaars van deze eeuw: Josef Stalin, Mao Tse-toeng en Pol Pot."
Hoofdstuk 3: De Demonisering van Pim Fortuyn
Begin 2002 liep Rosenmöller voorop bij het demoniseren van LPF-leider Pim Fortuyn. Als fractievoorzitter van GroenLinks in de Tweede Kamer was hij één van de felste critici.
De Uitspraak — April 2002
"Ik hoop dat Fortuyn zich in z'n vingers heeft gesneden en ik hoop dat de wond zo diep is, dat het bloeden vóór 15 mei niet ophoudt."
— Paul Rosenmöller, tv-interview april 2002
6 mei 2002 — Enkele weken na deze uitspraak werd Pim Fortuyn vermoord door milieuactivist Volkert van der Graaf.
De bloederige metafoor van Rosenmöller kreeg achteraf een uiterst wrange bijklank.
Verdere uitspraken over Fortuyn
- →Fortuyn was een "charlatan"
- →Bediende zich van "onfrisse politiek"
- →Was "ondemocratisch"
- →Zou "de bijl leggen aan de wortel van de grondwet en beschaving"
De ironie: De man die Nederland via een gewapende revolutie wilde omverwerpen en het regime van Pol Pot steunde, noemt een democratisch gekozen politicus "ondemocratisch" en een gevaar voor "de beschaving".
Hoofdstuk 4: Klaver Vindt Demonisering "Heel Inspirerend"
In februari 2019 bleek GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver het gedemoniseer van Pim Fortuyn door zijn voorganger Paul Rosenmöller "heel inspirerend" te vinden.
"Heel inspirerend"
— Jesse Klaver over Rosenmöller's demonisering van Pim Fortuyn, februari 2019
Wat Klaver "inspirerend" noemt
- →Fortuyn neerzetten als "charlatan"
- →Bloederige metaforen gebruiken
- →Politieke tegenstanders demoniseren
- →Een man die weken later werd vermoord
Wat Klaver nooit wordt gevraagd
- →Afstand nemen van Rosenmöller's Pol Pot-steun
- →Afstand nemen van de demonisering van Fortuyn
- →Uitleggen waarom hij dit "inspirerend" vindt
- →Verantwoording over Rosenmöller's huidige positie
Rosenmöller Vandaag: Fractievoorzitter Eerste Kamer
Paul Rosenmöller is sinds 13 juni 2023 fractievoorzitter van de GroenLinks-PvdA fractie in de Eerste Kamer. Daarvoor was hij al sinds 2019 fractievoorzitter van GroenLinks in de senaat.
De man die Pol Pot steunde, Fortuyn demoniseerde en nooit spijt betuigde, controleert nu als hoogste partijvertegenwoordiger in de senaat de wetgeving van Nederland.
Carrièrepad Rosenmöller
Groep Marxisten-Leninisten (GML)
Lid, later Centrale Leiding. Steun aan Pol Pot, Mao, Stalin.
FNV-bestuurder transportsector
Stakingen en acties in Rotterdamse haven.
Tweede Kamerlid GroenLinks
Fractievoorzitter 1994-2002. Demonisering Fortuyn.
Netwerkfuncties
IKON, Rode Kruis, UWV, CSU, VO-raad voorzitter, ABP bestuurslid. Twee keer geld teruggestort wegens te hoge vergoedingen.
Fractievoorzitter Eerste Kamer GL-PvdA
Hoogste partijfunctie in de senaat.
De Dubbele Standaard
Terwijl GroenLinks-PvdA andere partijen routinematig bestempelt als "radicaal rechts" of "extreemrechts", wordt het bewezen extremistische verleden van haar eigen senaatsfractievoorzitter nooit geagendeerd.
| Criterium | Anderen (rechts) | Rosenmöller (links) |
|---|---|---|
| Extremistisch verleden | Eén uitspraak = permanent label | 6 jaar bij geweldsgroep = "jeugdzonde" |
| Steun aan genocide | N.v.t. | Actieve steun Pol Pot = nooit geagendeerd |
| Ophitsende taal | Debat, motie, verontwaardiging | Bloederige metaforen = vergeten |
| Spijt betuigen | Niet genoeg, moet herhaald worden | "Spijt is niet het begrip dat bij mij bovenkomt" |
| Gevolgen carrière | Cancelling, uitsluiting | Fractievoorzitter Eerste Kamer |
Het Bredere Patroon: GroenLinks' Schimmige Verleden
Rosenmöller is niet de enige. De Volkskrant riep GroenLinks al op om "eindelijk schoon schip te maken met haar schimmige verleden". Enkele voorbeelden:
Sam Pormes — Terroristisch trainingskamp
GroenLinks-senator die volgens HP/De Tijd (2005) had deelgenomen aan een terroristisch trainingskamp in Zuid-Jemen. Vermoedelijk betrokken bij de Molukse treinkaping in De Punt (1977).
Farah Karimi — Volksmoedjahedien
GroenLinks-Kamerlid dat actief was geweest voor de Iraanse terreurbeweging Volksmoedjahedien. Vervaardigde minimaal 150 valse vluchtverhalen. Verzweeg dit voor GroenLinks bij toetreding. Nu Eerste Kamerlid (#2 op de lijst).
Dwars (GroenLinks jongerenorganisatie) — Bomkoffer
In 2007 werd in het Utrechtse hoofdkwartier van Dwars (secretaris: Jesse Klaver) een professionele bomkoffer gevonden, compleet met ontstekers, timers en bedrading. Verband gelegd met voormalig Dwars-voorman die steun uitsprak voor geweld tegen fokkers. (Bron: Wynia's Week)
Wijnand Duyvendak — Illegale acties
Schreef trots een boek over zijn activistische verleden met illegale acties. Nu weer adviseur bij Progressief Nederland.
Bronnen
- 📰HP/De Tijd: Ontluisterend portret actieverleden Rosenmöller, door Roelof Bouwman (2004)
- 📰HP/De Tijd: GML-leuze met Rosenmöller voorop (17 aug 2007)
- 📰Wynia's Week: "Rosenmöller heeft nog heel wat uit te leggen" — Roelof Bouwman (2 maart 2019)
- 📰OpinieZ: "Van Mao tot Miljoenen: de extreemlinkse carrière van Paul Rosenmöller" — René Dercksen (4 juni 2026)
- 📰Cultuur onder Vuur: "Paul Rosenmöller: de vleesgeworden lange mars door de instituties"
- 📰MeerVrijheid: "Paul Rosenmöller, Pol Pot, Mao en Stalin" (16 mei 2005)
- 📰Dagblad010: "Rentree Rosenmöller scheurt wond open"
- 📰EW Magazine: "Het kapotte morele kompas van links Nederland" (dec 2019)
- 📰Telegraaf (lezersbrieven): "Rosenmöller alsnog aanklagen"
- 📺Radio 1 / De Ochtenden: Interview Andries Knevel met Rosenmöller (19 juli 2004)
- 📺YouTube: "2019: Jesse Klaver vond het gedemoniseer van Pim Fortuyn heel inspirerend"
- 🏛️Eerste Kamer: Profiel P. Rosenmöller — fractievoorzitter GL-PvdA sinds 13 juni 2023
- 📖Erik van Ree (oud-GML-lid): Over de "grote morele kwestie" (1991)
- 📖Rode Morgen (GML-maandblad): Bedankbrief Cambodjaans regime afgedrukt (1979)