Minister Sjoerdsma koopt Jesse Klavers steun met 380 miljoen belastinggeld aan NGO's. De prijs: een wet die de VVD op andere NGO's laat jagen. Analyse van de bizarre capriolen van een minderheidskabinet.

Samenvatting: Sjoerd Sjoerdsma (D66) heeft voor 0,4 miljard euro een deal gesloten met Jesse Klavers GroenLinks-PvdA. Het geld gaat naar NGO\'s voor noodhulp in Afrika (200 miljoen) en extra steun aan Oekraïne (180 miljoen). Maar het is een kasschuif uit toekomstige begrotingen. En de prijs is hoog: de VVD mag nu alsnog een wet indienen die terrorisme-verheerlijking strafbaar stelt — gericht op NGO\'s als Extinction Rebellion en Gaza-activisten. Het minderheidskabinet Sjoof moet bizarre capriolen uithalen om over links én rechts heen plannen door het parlement te krijgen.

De Kasschuif: Toekomstig Geld, Nu Uitgegeven

Het trucje
  • •Het is een eenmalige plus die wordt betaald uit begrotingen van de komende jaren: 2027, 2028 en zelfs 2031.
  • •In 2031 zit dit kabinet er helemaal niet meer.
  • •Een "kasschuif" in Den Haag: geld van toekomstige begrotingen naar nu verschuiven.
  • •De internationale norm voor ontwikkelingsuitgaven (0,7% van het BBP) wordt eenmalig hersteld, maar in de komende jaren ontstaat alsnog een gat.
Het vorige kunstgreepDit is niet de eerste keer dat Sjoerdsma met een kunstgreep werkt. In maart sloot hij met rechts een deal om Nederlandse hulpgelden aan UNWRA (VN-organisatie voor Palestijnen) te schrappen. Enkele dagen later paaide hij links door toch 19 miljoen over te maken aan de organisatie die van nauwe banden met Hamas wordt verdacht.

De Prijs: VVD krijgt Jachtrecht op NGO\'s

"In ruil voor het steunen van deze deal mag de VVD nu alsnog het wetsvoorstel indienen dat het verheerlijken van terrorisme strafbaar stelt. David van Weel mag als minister van Veiligheid en Justitie nu jacht gaan maken op organisaties die in een speech of geschreven tekst een terroristische aanslag toejuichen." — Bart Jan Spruyt, 6 juni 2026
Wat de VVD krijgt
  • •Wet die terrorisme-verheerlijking strafbaar stelt.
  • •Organisaties die aanslagen toejuichen in speeches of teksten kunnen worden vervolgd.
  • •Videobeelden verspreiden waarin terroristisch geweld wordt verheerlijkt.
  • •Met vlaggen of afbeeldingen van terroristische organisaties zwaaien.
Wie het raakt
  • •Extinction Rebellion — klimaatactivisten die soms controversiële acties uitvoeren.
  • •Gaza-activisten — demonstranten die pro-Palestijnse standpunten uiten.
  • •Andere NGO\'s die de grens opzoeken tussen protest en strafbaar gedrag.
⚠️ De achtergrondIn de coalitieonderhandelingen had D66 zich tegen deze wet verzet. Er was een mondelinge afspraak gemaakt dat de wet niet opnieuw zou worden ingediend. Nu wordt die afspraak toch geschonden — zonder dat de Kamer erover is geïnformeerd. Het nieuws lekte via Trouw.

Coalitie in Chaos: De bizarre Capriolen

Hidde Heutink (Groep Markuszower)"Waarom gaat al dat geld niet gewoon naar de eigen bevolking die de boodschappen niet meer kan betalen?"Michiel Hoogeveen (JA21)"Sjoerd Sjoerdsma en Jesse Klaver drinken nu samen een kratje bier leeg, maar volgende week is er geen bier meer."Don Ceder (ChristenUnie)"Partijwoordvoerders voeren constant oorlog via de kranten." — over het lekken via Trouw.De verdeeldheidLinks (versterkt door ChristenUnie en SGP) is boos omdat Sjoerdsma de echte kentering niet realiseert: het herstel van de praktijk dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking met de economie meegroeit. De VVD ziet ontwikkelingshulp vooral als bezuinigingspost. En de eigen bevolking? Die vraagt zich af waarom er miljarden naar het buitenland gaan terwijl de boodschappen onbetaalbaar worden.

Wat Staat er op het Spel?

De deal als redding
  • ✓ Sjoerdsma redt zijn begroting van een historische afwijzing
  • ✓ NGO\'s krijgen 380 miljoen voor hulp in Afrika en Oekraïne
  • ✓ De internationale 0,7%-norm wordt eenmalig hersteld
  • ✓ GroenLinks-PvdA stemt mee, coalitie blijft overeind
De prijs die Nederland betaalt
  • ✗ Een kasschuif uit toekomstige begrotingen (2027, 2028, 2031)
  • ✗ Een wet die NGO\'s en activisten kan raken
  • ✗ Een mondelinge afspraak die wordt geschonden
  • ✗ Geld dat niet naar de eigen bevolking gaat
  • ✗ Het experiment met een minderheidskabinet loopt uit de hand

Conclusie

De deals maken vooral duidelijk dat dit minderheidskabinet de meest bizarre capriolen moet uithalen om over links of rechts, of allebei, plannen door het parlement te krijgen. Dit keer met een deal die geld aan NGO\'s uitdeelt, in ruil voor de mogelijkheid om op andere NGO\'s te gaan jagen.Het is allemaal van een ongeloofwaardigheid die de conclusie dat het experiment met een minderheidskabinet niet kán lukken, onontkoombaar maakt. Sjoerdsma\'s politieke stijl roept het beeld op van een skiër die een berg afdaalt — wat houterig en onzeker, maar af en toe toch een poortje weet te ronden. De vraag is wanneer hij de ultieme smak maakt.Óf Sjoerdsma\'s begroting op 16 juni door de Eerste Kamer komt, is nog altijd niet zeker. De historische blamage van 1919 lonkt.⚠️ ContextDit artikel is een analyse op basis van publieke bronnen en Kamerdebatten. De begrotingsbehandeling in de Eerste Kamer staat gepland voor 16 juni 2026.

Delen

Deel dit dossier:

Gerelateerde Dossiers

Dossier #046

"Corona Beerput" Feitencheck

De Andere Krant vs. de Werkelijkheid — wat is echt, wat is complot?Dossier #045

Rusland: Bedreiging of Provocatie?

Klaver vs FvD in het Kamerdebat — wie heeft de feiten aan zijn kant?

Veelgestelde vragen

Wat is de Sjoerdsma NGO deal?

D66-minister Sjoerdsma koopt Jesse Klavers steun met 380 miljoen belastinggeld aan NGO's. In ruil mag de VVD een wet indienen tegen terrorisme-verheerlijking.

Hoeveel gaat de deal kosten?

De deal kost 380 miljoen euro aan belastinggeld, besteed aan NGO's die door GroenLinks-PvdA worden gesteund.

Wat is de rol van de VVD?

De VVD krijgt in ruil voor de NGO-subsidies het recht om een wet in te dienen die andere NGO's kan aanpakken. Dit is het resultaat van onderhandelingen in een minderheidskabinet.

Bronnen

  • Dit dossier is gebaseerd op publiek beschikbare bronnen: NOS, NRC, Volkskrant, Tweede Kamer-documenten, CBS en andere officiële bronnen. — Feels Like Friday

#Sjoerdsma NGO deal 380 miljoen#Sjoerdsma Klaver steun deal#D66 minister NGO geld#VVD jacht NGO wet#minderheidskabinet deal NGO#belastinggeld NGO Sjoerdsma#GroenLinks-PvdA NGO deal#Sjoerdsma 380 miljoen belastinggeld