Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam staat donderdag gepland om van de Euromast te abseilen, een belofte die ze deed als stimulans voor een hogere opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. De actie, die veel publiciteit heeft gegenereerd, onderstreept de aanhoudende zorgen over de lage opkomst bij verkiezingen in Rotterdam en de pogingen om kiezers te mobiliseren.

Wat is er gebeurd?

Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam, zal donderdag abseilen van de iconische Euromast. Dit volgt op een eerdere belofte die ze deed als onderdeel van een poging om de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen te verhogen. De actie, die al maanden in de planning staat, heeft de aandacht getrokken en leidt tot aanzienlijke media-aandacht. Schouten, bekend om haar pragmatische aanpak, staat nu voor een persoonlijke uitdaging, aangezien ze hoogtevrees heeft en de Euromast een aanzienlijke hoogte bereikt.

De oorspronkelijke belofte ontstond tijdens een commissievergadering eind vorig jaar, waarin de historisch lage opkomst bij de verkiezingen van vier jaar eerder werd besproken. De opkomst, slechts 38 procent, werd als een groot probleem ervaren. Tijdens de vergadering werd de suggestie geopperd dat Schouten zou abseilen van de Euromast als de opkomst zou verbeteren. Hoewel de suggestie aanvankelijk met een korrel zout werd genomen, en Schouten zelf haar hoogtevrees benadrukte, deed ze later een filmpje waarin ze de belofte officieel bekrachtigde.

De actie kreeg vervolgens een enorme publiciteit, en andere burgemeesters volgden het voorbeeld van Schouten door soortgelijke beloften te doen, vaak met de belofte om van lokale kerktorens te abseilen bij een hogere opkomst. Premier Rob Jetten had aanvankelijk aangegeven ook deel te nemen aan de abseil, maar een gezamenlijke datum kon niet worden vastgesteld, waardoor Schouten de uitdaging alleen zal aangaan.

Achtergrond en context

De lage opkomst bij verkiezingen, en in het bijzonder bij gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam, vormt een structureel probleem. De stad kent een relatief lage opkomst, die nog verder daalt bij gemeenteraadsverkiezingen. Een belangrijke factor hierin is de aanwezigheid van tienduizenden arbeidsmigranten, voornamelijk afkomstig uit Oost-Europa, die wel stemrecht hebben maar vaak andere prioriteiten stellen. De complexiteit van de lokale politiek en de afstand tot de lokale bestuurders dragen ook bij aan de lage opkomst.

De poging om de opkomst te stimuleren met ludieke acties zoals de abseilbelofte van Schouten, is een relatief nieuwe ontwikkeling. Traditionele methoden, zoals voorlichtingscampagnes en het verbeteren van de toegankelijkheid van stembureaus, hebben in het verleden beperkt succes gehad. De belofte van Schouten, en de navolging door andere burgemeesters, is een poging om de verkiezingen op een meer informele en toegankelijke manier onder de aandacht te brengen.

De actie van Schouten kan gezien worden als een onderdeel van een bredere trend waarbij politici steeds vaker gebruik maken van persoonlijke en onconventionele acties om de aandacht te trekken en de dialoog met burgers te stimuleren. Deze trend is de afgelopen jaren toegenomen, mede door de invloed van sociale media en de behoefte om zich te onderscheiden in een steeds competitievere politieke arena.

Reacties en gevolgen

De reacties op de abseilactie van Schouten zijn overwegend positief, hoewel sommigen de actie als een vorm van populisme beschouwen. De burgemeester zelf heeft aangegeven dat ze het doodeng vindt, wat de actie menselijker en toegankelijker maakt voor veel burgers. De actie heeft in ieder geval de aandacht gevestigd op het probleem van de lage opkomst en de noodzaak om kiezers te mobiliseren.

De directe gevolgen van de actie zullen afhangen van de uiteindelijke opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. Als de opkomst significant hoger is dan in voorgaande jaren, kan de actie worden beschouwd als een succes. Echter, zelfs als de opkomst niet significant stijgt, kan de actie bijdragen aan een groter bewustzijn van de verkiezingen en de rol van de burgemeester.

De actie van Schouten kan ook een precedent scheppen voor andere politici die op zoek zijn naar creatieve manieren om de dialoog met burgers te stimuleren en de opkomst bij verkiezingen te verhogen. Het is echter de vraag of dergelijke ludieke acties op de lange termijn effectief zijn in het aanpakken van de structurele oorzaken van de lage opkomst.