Algemeenzaterdag 5 september 2026
Hoe Trumps decreet de hiv-zorg wereldwijd ontregelde: ‘Alsof we terug zijn in de crisis van toen’
Achtergrond
Een abrupt einde aan het meest omvangrijke hiv-hulpprogramma ter wereld, opgezet door George W. Bush, heeft geleid tot de sluiting van duizenden hiv-klinieken en het verlies van tienduizenden zorgverleners, met verwoestende gevolgen voor kwetsbare groepen in Afrika en andere landen. Het besluit van Donald Trump in 2025 om de financiering van PEPFAR (President's Emergency Plan for AIDS Relief) drastisch terug te bezuinigen, heeft een crisis veroorzaakt in de hiv-zorg en de vooruitgang in de strijd tegen aids teruggedraaid.
De Ineenstorting van PEPFAR
Advertentie
Het besluit van Donald Trump om PEPFAR, een programma dat in 2003 werd gelanceerd onder president George W. Bush, te ontmantelen, veroorzaakte onmiddellijk chaos in de internationale hiv-zorg. Met één pennenstreek werden honderden miljoenen dollars aan jaarlijkse financiering teruggetrokken, waardoor miljoenen mensen in 55 landen zonder toegang bleven tot levensreddende medicatie en preventieve maatregelen zoals PrEP en PEP. De onduide
Een abrupt einde aan het meest omvangrijke hiv-hulpprogramma ter wereld, opgezet door George W. Bush, heeft geleid tot de sluiting van duizenden hiv-klinieken en het verlies van tienduizenden zorgverleners, met verwoestende gevolgen voor kwetsbare groepen in Afrika en andere landen. Het besluit van Donald Trump in 2025 om de financiering van PEPFAR (President's Emergency Plan for AIDS Relief) drastisch terug te bezuinigen, heeft een crisis veroorzaakt in de hiv-zorg en de vooruitgang in de strijd tegen aids teruggedraaid.
De Ineenstorting van PEPFAR
Het besluit van Donald Trump om PEPFAR, een programma dat in 2003 werd gelanceerd onder president George W. Bush, te ontmantelen, veroorzaakte onmiddellijk chaos in de internationale hiv-zorg. Met één pennenstreek werden honderden miljoenen dollars aan jaarlijkse financiering teruggetrokken, waardoor miljoenen mensen in 55 landen zonder toegang bleven tot levensreddende medicatie en preventieve maatregelen zoals PrEP en PEP. De onduidelijkheid over de omvang van de bezuinigingen en de tijdelijke stopzetting van dataverzameling, die ook door de VS werden beheerd, verergerden de situatie aanzienlijk.
Onderzoek van de non-profitorganisatie AmFar, gebaseerd op enquêtes onder lokale hulporganisaties, toonde de verwoestende impact aan: 1.714 hiv-klinieken, inloopcentra en testcentra sloten hun deuren. Dit is waarschijnlijk een onderschatting, aangezien sommige organisaties niet meer bereikbaar waren. Bovendien stopte 43% van de organisaties met preventieprogramma's en 63% met sociaal-economische hulp. De directe zorg werd minder hard getroffen, maar ook hier was er een budgetverlaging van 15%.
De gevolgen waren niet alleen financieel. Amerikaanse voorwaarden, opgelegd aan organisaties die PEPFAR-financiering ontvingen, beperkten de hulpverlening verder. Deze voorwaarden betroffen onder meer lhbti-zorg, gender, reproductieve gezondheid en diversiteit, waardoor zelfs organisaties met gelijkblijvende financiering gedwong
Advertentie
Kernfeiten
- Donald Trump trok in 2025 de financiering van PEPFAR terug.
- 1.714 hiv-klinieken sloten hun deuren als gevolg van de bezuinigingen.
- 16.000 zorgverleners verloren hun baan.
- 43% van de organisaties stopte met preventieprogramma's.
- 63% van de organisaties stopte met sociaal-economische hulp.
- Amerikaanse voorwaarden beperkten de hulpverlening verder.
- De meest kwetsbare groepen worden het hardst getroffen.
- UNAIDS had verwacht dat hiv in 2030 geen acute bedreiging meer zou vormen.
- Lynn Werlich van Aidsfonds Nederland vergelijkt de situatie met de crisisjaren van de aids-epidemie.
- De sluiting van klinieken heeft directe gevolgen voor de toegang tot medicatie en preventie.
- Er zijn oproepen gedaan tot herstel van de financiering van PEPFAR.
Perspectieven
Bron 1 en Bron 3, beide van Jorina Haspels, benadrukken de verwoestende impact van Trumps besluit en de vergelijking met de crisisjaren van de aids-epidemie. Ze focussen op de menselijke kosten en de terugslag in de vooruitgang. Bron 2, van Serena Frijters, legt de nadruk op de cijfers en de resultaten van het onderzoek van AmFar, waardoor de omvang van de sluitingen en de impact op specifieke doelgroepen wordt geïllustreerd. Alle bronnen delen de zorg over de gevolgen voor de meest kwetsbare groepen en de noodzaak van internationale actie.
Bronnen
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- 8.
- 9.
- 10.
Advertentie
