Nijpend tekort aan neurologen, acute zorg komt onder druk: ‘Steeds groter, landelijk probleem’

Een nijpend tekort aan neurologen in Nederland leidt tot steeds langere wachttijden voor patiënten en zet de acute neurologische zorg onder druk, met mogelijk ernstige gevolgen voor de behandeling van aandoeningen zoals herseninfarcten. De situatie, die zich nu landelijk verspreidt, vereist urgente maatregelen om de zorg op peil te houden. ## Wat is er gebeurd? In steeds meer Nederlandse ziekenhuizen ontstaat een groeiend tekort aan neurologen, wat resulteert in aanzienlijk langere wachttijden voor patiënten. De wachttijden voor een poliklinische afspraak lopen in sommige regio's op tot meer dan een jaar, zoals in Hardenberg waar patiënten nu al 110 dagen op een afspraak moeten wachten. Deze situatie is niet lokaal, maar verspreidt zich van de randen van het land naar het binnenland, een ontwikkeling die de zorgen verder vergroot. De druk op de acute neurologische zorg, zoals de behandeling van patiënten met een herseninfarct, is eveneens hoog. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) is de acute zorg "nog maar net rond te breien", wat betekent dat de beschikbare middelen en personeel tot het uiterste worden geduwd. In sommige gevallen worden minder urgente behandelingen al uitgesteld of verplaatst naar andere ziekenhuizen om de acute zorg te prioriteren, zoals eerder dit jaar gebeurde in het Ommelander Ziekenhuis Groningen. Het Ommelander Ziekenhuis Groningen worstelde met wachttijden die opliepen tot anderhalf jaar, met een wachtlijst van ongeveer 1200 patiënten. Dit resulteerde in een patiëntenstop en de verplaatsing van bepaalde behandelingen, een maatregel die de impact van het tekort aan neurologen illustreert. De situatie is niet uniek voor Groningen; vergelijkbare problemen doen zich nu ook in andere delen van het land voor. ## Achtergrond en context De oorzaak van het tekort aan neurologen ligt in het mismatch tussen het aantal neurologen dat opgeleid wordt en het aantal vacatures. In de afgelopen jaren is er onvoldoende geïnvesteerd in de opleiding van nieuwe neurologen, waardoor het aantal beschikbare professionals niet toereikend is om de groeiende vraag naar neurologische zorg te dekken. Het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen wordt bepaald door het ministerie, wat de flexibiliteit om snel extra opleidingscapaciteit te creëren beperkt. Het Capaciteitsorgaan, een onafhankelijk adviesorgaan, heeft geadviseerd om het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen te verhogen met elf vanaf 2027. Hoewel het ministerie dit advies heeft overgenomen, wordt dit als een ontoereikende maatregel beschouwd om de huidige tekorten op te vangen. Het duurt namelijk zes tot zeven jaar voordat een gediplomeerde neuroloog aan het werk kan, wat betekent dat de effecten van deze maatregel pas op de lange termijn zichtbaar zullen zijn. De ontwikkeling van het tekort is niet nieuw. Al eerder werden problemen geconstateerd in noordelijke regio’s zoals Groningen en in Zeeland. De uitbreiding van de problemen naar andere delen van het land laat zien dat het een structureel en landelijk probleem is geworden, dat niet lokaal op te lossen is. De toenemende vergrijzing van de bevolking en de toename van chronische aandoeningen dragen bij aan de groeiende vraag naar neurologische zorg. ## Reacties en gevolgen De Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN), vertegenwoordigd door bijvoorbeeld Erwin Hoogervorst, uiten hun bezorgdheid over de situatie en benadrukken de urgentie van het probleem. De NVN pleit voor een snellere oplossing en meer investeringen in de neurologische zorg, inclusief het verhogen van het aantal opleidingsplaatsen en het aantrekken van buitenlandse neurologen. De vereniging waarschuwt dat het langer uitblijven van actie kan leiden tot een verdere verslechtering van de zorg en mogelijk tot een toename van de mortaliteit en morbiditeit bij patiënten met neurologische aandoeningen. De lange wachttijden hebben niet alleen gevolgen voor de patiënt, maar ook voor de zorgverleners. De druk op de bestaande neurologen neemt toe, wat kan leiden tot burn-out en een vermindering van de kwaliteit van de zorg. Het tekort aan neurologen bemoeilijkt ook de mogelijkheid om specialistische behandelingen en onderzoeken aan te bieden, wat de behandelingsmogelijkheden voor patiënten beperkt. De situatie in Groningen, waar een patiëntenstop werd ingesteld, is een waarschuwing voor andere ziekenhuizen in Nederland. Het is mogelijk dat andere ziekenhuizen in de toekomst gedwongen worden om soortgelijke maatregelen te nemen, wat de toegang tot neurologische zorg verder zal beperken. De gevolgen van het tekort aan neurologen zijn complex en vereisen een integrale aanpak met inbreng van het ministerie, de ziekenhuizen, de NVN en andere betrokken partijen.