Nijpend tekort aan neurologen, acute zorg komt onder druk: ‘Steeds groter, landelijk probleem’

Een nijpend tekort aan neurologen in Nederland leidt tot steeds langere wachttijden en bedreigt de acute zorg, zoals bij herseninfarcten. De situatie, die zich nu landelijk verspreidt, dwingt ziekenhuizen tot maatregelen zoals patiëntenstops en het verplaatsen van minder urgente zorg. ## Wat is er gebeurd? In steeds meer Nederlandse ziekenhuizen ontstaat een kritiek tekort aan neurologen, met aanzienlijke gevolgen voor de patiëntenzorg. De wachttijden voor een poliklinische afspraak lopen op tot meer dan een jaar, en de acute neurologische zorg, essentieel bij aandoeningen zoals een herseninfarct, wordt volgens de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) met moeite op peil gehouden. Dit probleem is niet langer beperkt tot de randprovincies; het dringt nu het binnenland binnen, zoals blijkt uit de lange wachttijden in plaatsen als Hardenberg. De situatie is zo ernstig dat sommige ziekenhuizen, zoals het Ommelander Ziekenhuis Groningen, genoodzaakt zijn om minder urgente zorg stil te leggen of een patiëntenstop in te voeren. In Groningen stonden in het begin van dit jaar ongeveer 1200 patiënten op de wachtlijst, met wachttijden oplopend tot anderhalf jaar. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om de acute zorg te kunnen blijven leveren, maar leiden wel tot vertragingen in de behandeling van andere patiënten. Het tekort aan neurologen is een complex probleem met meerdere oorzaken. Een belangrijke factor is het onvoldoende aantal neurologen dat jaarlijks wordt opgeleid om de vacatures te vullen. Hoewel het ministerie het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen met elf heeft verhoogd voor 2027, wordt dit als een ontoereikende oplossing gezien voor de bestaande tekorten. De opleidingsperiode voor een neuroloog duurt zes tot zeven jaar, wat betekent dat de impact van deze verhoging pas op de lange termijn zichtbaar zal zijn. ## Achtergrond en context De tekorten in de neurologische zorg zijn niet nieuw, maar hebben zich de afgelopen jaren verergerd. Eerder waren de problemen vooral geconcentreerd in de noordelijke provincies, zoals Groningen, en in kustgebieden, zoals Zeeland. Nu zien we dat de problematiek zich verspreidt naar andere delen van het land, wat wijst op een structureel probleem binnen de Nederlandse gezondheidszorg. De groeiende vergrijzing van de bevolking en de toename van chronische aandoeningen spelen hierbij een rol, omdat deze factoren de vraag naar neurologische zorg verhogen. De Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) waarschuwt al geruime tijd voor de toenemende druk op de neurologische zorg. De NVN vertegenwoordigt neurologen in Nederland en pleit voor structurele oplossingen om het tekort aan professionals aan te pakken. De vereniging benadrukt dat de acute zorg, die levensreddend kan zijn bij aandoeningen zoals een herseninfarct, in gevaar komt als het tekort aan neurologen niet wordt aangepakt. Het Capaciteitsorgaan, een onafhankelijk adviesorgaan, adviseert de minister over het aantal opleidingsplaatsen voor medisch specialisten. Het orgaan heeft geadviseerd om het aantal opleidingsplaatsen voor neurologen te verhogen, maar de implementatie van dit advies verloopt traag. De minister heeft het advies overgenomen, maar de effecten van deze verhoging zullen pas over enkele jaren zichtbaar zijn. ## Reacties en gevolgen De Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) uitte eerder al zorgen over de toenemende druk op de neurologische zorg. De NVN benadrukt dat de acute zorg, die levensreddend kan zijn bij aandoeningen zoals een herseninfarct, in gevaar komt als het tekort aan neurologen niet wordt aangepakt. De organisatie roept op tot snelle en structurele oplossingen om de situatie te verbeteren. De patiëntenorganisaties zijn bezorgd over de lange wachttijden en de impact op de kwaliteit van de zorg. Zij pleiten voor meer transparantie over de wachttijden en voor een eerlijke verdeling van de beschikbare zorg. De patiëntenorganisaties benadrukken dat patiënten recht hebben op een tijdige behandeling en dat de lange wachttijden een onacceptabele situatie vormen. De tekorten in de neurologische zorg hebben een cascade-effect op andere medische specialismen. Neurologen werken vaak samen met andere specialisten, zoals internisten en chirurgen. Het tekort aan neurologen kan leiden tot vertragingen in de behandeling van patiënten met complexe aandoeningen die de expertise van meerdere specialisten vereisen. Dit kan de efficiëntie van de gehele gezondheidszorg negatief beïnvloeden.